Chủ nợ lớn nhất của Mỹ không phải Trung Quốc, mà chính là nước Mỹ

Nợ công Mỹ đã đạt mức kỷ lục 38 nghìn tỷ USD, nhưng điều bất ngờ là chủ nợ lớn nhất không phải các nước ngoài mà chính là các cá nhân và tổ chức trong nước Mỹ. Bài viết phân tích chi tiết cơ cấu chủ nợ, cơ chế vận hành và những rủi ro tiềm ẩn từ khoản nợ khổng lồ này, cung cấp cái nhìn toàn diện cho nhà đầu tư.

Kết cấu “nội bộ” của núi nợ 38 nghìn tỷ USD

Nợ công của Mỹ được chia thành hai phần chính, và điểm then chốt nằm ở phần đầu tiên.

• Nợ của công chúng (Debt Held by the Public): Đây là phần chính phủ Mỹ vay từ các nhà đầu tư bên ngoài thông qua thị trường tài chính, chiếm khoảng 80% tổng nợ (~30 nghìn tỷ USD). Chủ nợ trong nhóm này rất đa dạng, bao gồm các quỹ đầu tư, ngân hàng, cá nhân, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) và các chính phủ nước ngoài.
• Nợ liên ngành (Intragovernmental Debt): Chiếm khoảng 20% còn lại (~7.3 nghìn tỷ USD), đây thực chất là các giao dịch nội bộ chính phủ. Các quỹ tín thác của chính phủ, như Quỹ Tín thác An sinh Xã hội và Medicare, khi có thặng dư sẽ dùng số tiền đó để mua trái phiếu Kho bạc. Về bản chất, đây là hình thức chính phủ vay tiền từ chính các quỹ của mình để tài trợ cho các hoạt động khác. Nghe có vẻ phi lý, nhưng đây chính là cách vận hành của hệ thống tài chính hiện đại, giúp duy trì dòng tiền mà không cần phải tăng thuế ngay lập tức.

Ai thực sự nắm giữ trái phiếu của Mỹ?

Phần lớn nợ của Mỹ được nắm giữ trong nước. Có thể hình dung cơ cấu chủ nợ qua ba nhóm lớn sau:

1. Các nhà đầu tư trong nước: Đây là nhóm chủ nợ lớn nhất. Khoảng 42% tổng nợ (khoảng 15.16 nghìn tỷ USD) thuộc sở hữu của các nhà đầu tư tư nhân Mỹ thông qua các quỹ hưu trí, quỹ tương hỗ, trái phiếu tiết kiệm và các ngân hàng thương mại. Điều này có nghĩa là phần lớn tài sản tài chính của người dân Mỹ có liên kết trực tiếp với sự ổn định tài khóa của chính phủ.
2. Cục Dự trữ Liên bang (Fed): Là chủ nợ đơn lẻ lớn nhất, Fed nắm giữ khoảng 13% tổng nợ (khoảng 4.63 nghìn tỷ USD). Fed mua bán trái phiếu chính phủ như một công cụ để thực thi chính sách tiền tệ, điều chỉnh lãi suất và cung tiền cho nền kinh tế.
3. Các chủ nợ nước ngoài: Các quốc gia và nhà đầu tư nước ngoài sở hữu khoảng 25% tổng nợ (khoảng 9.1 nghìn tỷ USD tính đến tháng 6/2025). Tuy là con số khổng lồ, nhưng tỷ trọng này nhỏ hơn nhiều so với phần nợ được nắm giữ trong nước.

Biểu đồ: Cơ cấu sở hữu nợ công của Mỹ (ước tính)

Vai trò của các chủ nợ nước ngoài: Chiến lược hơn là “ân huệ”

Mặc dù không phải là chủ nợ lớn nhất, các quốc gia nước ngoài vẫn đóng một vai trò quan trọng.

• Nhật Bản là chủ nợ nước ngoài lớn nhất với hơn 1.15 nghìn tỷ USD trái phiếu Mỹ.
• Vương quốc Anh đứng thứ hai với khoảng 899 tỷ USD, vượt qua Trung Quốc từ tháng 3/2025.
• Trung Quốc hiện nắm giữ khoảng 731 tỷ USD, và con số này có xu hướng giảm mạnh xuống mức thấp nhất kể từ năm 2008.

Các quốc gia này mua trái phiếu Mỹ không phải như một “ân huệ”, mà là một chiến lược kinh tế chiến lược: Nhật Bản mua để giữ đồng Yên yếu, hỗ trợ xuất khẩu; còn Trung Quốc từng làm vậy để duy trì lợi thế thương mại. Họ không thể đơn giản “rút phích cắm” mà không tự gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế của chính mình.

Hệ lụy khó lường và khuyến nghị từ WikiFX

Nợ công cao khiến chính phủ Mỹ phải chi ngày càng nhiều hơn cho lãi vay. Khoản chi này đã vượt qua ngân sách dành cho quốc phòng, đạt 1.21 nghìn tỷ USD trong năm tài khóa 2025 (chiếm 17% tổng chi tiêu liên bang) và có nguy cơ làm giảm đầu tư cho các lĩnh vực then chốt như giáo dục, cơ sở hạ tầng. Một rủi ro lớn hơn là sự sụt giảm niềm tin của các nhà đầu tư, cả trong và ngoài nước, có thể dẫn đến lãi suất vay tăng vọt, gây bất ổn cho toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Thực tế cho thấy, nợ công Mỹ sẽ không bao giờ được trả hết hoàn toàn. Nó chỉ được tái cơ cấu, kéo dài kỳ hạn và phần nào được “xóa bỏ” dần qua lạm phát. Hệ thống này chỉ có thể tồn tại chừng nào tăng trưởng GDP còn vượt được tốc độ tăng của chi phí lãi vay. Tuy nhiên, với lãi suất trung bình 3.4% và tỷ lệ nợ/GDP ngày càng cao, gánh nặng này đang trở thành mối đe dọa thực sự.

Trước bối cảnh này, WikiFX khuyến nghị các nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia thị trường forex, cần phải:

• Theo dõi sát các chỉ số tài khóa của Mỹ như tỷ lệ nợ/GDP và lãi suất, vì chúng tác động trực tiếp đến sức mạnh của đồng USD và sự ổn định của thị trường tài chính.
• Đa dạng hóa danh mục đầu tư một cách thông minh, không nên phụ thuộc quá mức vào một loại tài sản hay một nền kinh tế duy nhất.
• Sử dụng các công cụ đánh giá rủi ro uy tín như WikiFX để kiểm tra thông tin và độ tin cậy của các sàn môi giới trước khi quyết định giao dịch, nhằm bảo vệ tối đa nguồn vốn của mình trước những biến động khó lường từ thị trường.

Thông tin trong bài được tổng hợp từ các nguồn đáng tin cậy như Bộ Tài chính Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang, Al Jazeera và Peter G. Peterson Foundation, đảm bảo tính chính xác và cập nhật tại thời điểm tháng 10/2025.