PMI Sản xuất Mỹ tháng 12/2025 lao dốc: Ngành sản xuất kết thúc năm trong suy thoái liên tục

Báo cáo ISM tháng 12/2025 vẽ nên bức tranh ảm đạm nhất trong năm: ngành sản xuất Mỹ co lại tháng thứ 10 liên tiếp, trong khi áp lực giá đầu vào vẫn trơ trọi ở mức cao, đặt ra thách thức kép cho các nhà hoạch định chính sách.

Ngày 5/1/2026, dữ liệu từ Viện Quản lý Cung ứng (ISM) Hoa Kỳ đã giáng một đòn mạnh vào kỳ vọng phục hồi của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Chỉ số Quản lý Thu mua (PMI) ngành sản xuất trong tháng 12/2025 đã giảm xuống mức 47.9%, thấp hơn 0.3 điểm phần trăm so với tháng 11 (48.2%) và thấp hơn đáng kể so với dự báo đồng thuận của giới phân tích là 48.3%.

Con số được công bố này không chỉ đánh dấu tháng thứ 10 liên tiếp ngành sản xuất nằm dưới ngưỡng 50 - mốc phân chia giữa mở rộng và co lại - mà còn là mức thấp nhất trong suốt năm 2025, thậm chí là thấp nhất trong vòng 14 tháng qua theo ghi nhận của Reuters. Điều này xác nhận một giai đoạn suy yếu dai dẳng chưa thấy hồi kết, bất chấp hai tháng mở rộng ngắn ngủi trước đó và sau một chuỗi dài 26 tháng suy giảm trước đó.

Trong khi đó, một chỉ số then chốt khác lại đưa ra tín hiệu trái chiều đầy lo ngại. Chỉ số Giá nguyên liệu (Prices Paid Index) vẫn bất động ở mức 58.5%, không đổi so với tháng trước và cao hơn dự báo 57.0%. Đây là tháng thứ 15 liên tiếp chỉ số này nằm trong vùng tăng giá, với khoảng 26.4% doanh nghiệp báo cáo giá nguyên liệu đầu vào cao hơn.

Sự dai dẳng của áp lực chi phí này, dù đã giảm nhiều so với đỉnh trên 70 điểm hồi đầu năm, diễn ra ngay trong bối cảnh hoạt động sản xuất đang teo tóp, tạo nên một nghịch lý khó giải cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trong nỗ lực cân bằng giữa kiềm chế lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Bà Susan Spence, Chủ tịch Ủy ban Khảo sát Kinh doanh Sản xuất của ISM, nhận định sự suy giảm tổng thể này chủ yếu đến từ sự co rút nhanh hơn ở chỉ số Sản xuất và Tồn kho, làm gián đoạn đà cải thiện ngắn hạn mà ngành từng có. Bà mô tả đây là dấu hiệu điển hình của sự bất định kinh tế đang bao trùm.

Khi phân tích sâu các chỉ số thành phần, bức tranh càng trở nên phức tạp và đáng quan ngại. Chỉ số Đơn hàng Mới (New Orders Index) dù có cải thiện nhẹ lên 47.7% từ 47.4% nhưng vẫn nằm trong vùng co rút, đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp và là tháng thứ 10 trong 11 tháng gần đây nhu cầu bị thu hẹp. Chỉ số Sản xuất (Production Index) tuy vẫn trên ngưỡng 50 ở mức 51.0%, đã giảm 0.4 điểm, phản ánh đà sản xuất chậm lại do ảnh hưởng từ đơn hàng yếu trước đó.

Một điểm đau đáng chú ý khác nằm ở thị trường lao động. Chỉ số Việc làm (Employment Index) chỉ ở mức 44.9%, dù tăng nhẹ 0.9 điểm so với tháng 11. Đây là tháng thứ 11 liên tiếp chỉ số này nằm dưới ngưỡng 50, đánh dấu chuỗi suy giảm việc làm dài nhất trong khoảng năm năm qua của ngành sản xuất. Khoảng 63% doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ đang tập trung vào quản lý quy mô nhân sự hiện tại hơn là tuyển dụng mới.

Các chỉ số cung ứng cũng phản ánh sự trì trệ: Tồn kho (Inventories) giảm mạnh 3.7 điểm xuống 45.2%, co rút nhanh hơn tháng thứ tám liên tiếp; trong khi Tồn kho Khách hàng (Customers' Inventories) ở mức 43.3% được coi là “quá thấp”, có thể là tín hiệu tích cực cho đơn hàng tương lai nhưng trước mắt lại cho thấy sự dè dặt trong dự trữ. Đáng chú ý, cả Đơn hàng Xuất khẩu Mới (46.8%) và Nhập khẩu (44.6%) đều co rút, cho thấy thương mại quốc tế vẫn đang chịu áp lực nặng nề.

Bảng tóm tắt toàn bộ chỉ số thành phần trong báo cáo ISM Sản xuất Mỹ tháng 12/2025.

Phân bổ theo ngành công nghiệp càng tô đậm tính chất phổ biến của sự suy giảm. Chỉ có hai lĩnh vực duy nhất báo cáo tăng trưởng trong tháng 12 là Thiết bị Điện, Đồ gia dụng & Linh kiện, cùng với Sản phẩm Máy tính & Điện tử - lĩnh vực được hỗ trợ phần nào bởi làn sóng đầu tư vào công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Ngược lại, 15 ngành công nghiệp khác đều chìm trong sự co lại, bao trùm từ Hóa chất, Kim loại chế tạo, Máy móc, Thiết bị Vận tải, cho đến Thực phẩm & Đồ uống. Tỷ lệ GDP sản xuất rơi vào tình trạng co rút đã tăng vọt từ 58% trong tháng 11 lên 85% trong tháng 12, và tỷ lệ co rút mạnh (PMI dưới 45%) cũng tăng từ 39% lên 43%. Đây là những chỉ báo định lượng rõ ràng về mức độ yếu kém nghiêm trọng và lan rộng.

Những bình luận trực tiếp từ các nhà quản lý cung ứng tham gia khảo sát ISM cung cấp cái nhìn thực tế và sinh động hơn về nguyên nhân gốc rễ. Một công ty trong ngành Hóa chất chia sẻ: “Kết thúc năm với kết quả hỗn hợp... chi tiêu tiêu dùng thực tế đang giảm và thuế quan rốt cuộc là nguyên nhân”. Một doanh nghiệp Máy móc mô tả tình hình là “điều kiện đáy vẫn tiếp diễn”, với hoạt động kinh doanh trì trệ do lãi suất cao, thuế quan, giá dầu thô thấp và hạn chế khởi công nhà ở.

Áp lực từ chính sách thương mại được đề cập như một điểm nghẽn chính. Một đại diện ngành Máy tính & Điện tử than phiền về biên lợi nhuận bị bào mòn vì không thể chuyển hết chi phí tăng cho khách hàng.

Tình hình thậm chí còn nghiêm trọng hơn ở ngành Thiết bị Vận tải. Một nhà quản lý cho biết: “Nhiều khách hàng đang đặt hàng cho năm 2026, nhưng những đơn hàng đó thấp hơn 20% đến 30% so với mức mua sắm lịch sử của họ... Tâm trạng chung của ngành là nửa đầu năm 2026 sẽ là một sự thất bát nữa”.

Thực tế khắc nghiệt được một doanh nghiệp khác tiết lộ: họ đã cắt giảm khoảng 9% lực lượng lao động toàn cầu vào tháng 11. Ngành Kim loại chế tạo thì mô tả tháng 12 một cách chua chát: “thảm hại”, với đơn hàng đầu năm 2026 giảm 25% so với cùng kỳ năm trước.

Giới phân tích nhanh chóng lên tiếng diễn giải các con số này. Reuters nhấn mạnh rằng ngành sản xuất Mỹ đã kết thúc năm 2025 ở mức thấp nhất trong 14 tháng, chịu tác động nặng nề từ làn sóng thuế quan nhập khẩu do chính quyền Trump áp đặt, đẩy mức thuế trung bình lên gần 17% từ mức dưới 3% đầu năm.

Shannon Grein, chuyên gia kinh tế tại Wells Fargo, tỏ ra thận trọng: “Trong khi môi trường thương mại kém lưu thông và môi trường thuế kinh doanh thuận lợi hơn một chút là những điểm tích cực, chúng tôi vẫn thận trọng về mức độ phục hồi trong các danh mục đầu tư vốn truyền thống năm nay”.

Stephen Stanley từ Santander U.S. Capital Markets lưu ý rằng dù một số thỏa thuận thuế quan và ngoại lệ đã được thực hiện, vẫn cần thời gian để xem liệu điều đó có đủ sức kéo ngành sản xuất ra khỏi tình trạng trì trệ hay không.

BMO Economics trong một báo cáo độc lập gọi năm 2025 là một năm “không thỏa mãn” đối với lĩnh vực sản xuất, dự báo sự yếu kém sẽ còn kéo dài bất chấp nền kinh tế tổng thể vẫn trên đà mở rộng. ActionForex thì chỉ ra rằng dù áp lực giá đã giảm đáng kể từ đỉnh, Fed vẫn có thể phải ưu tiên theo dõi thị trường lao động trong bối cảnh này.

Thị trường tài chính phản ứng ngay lập tức. Đồng USD đảo chiều giảm điểm, xóa bỏ phần tăng trước đó, trong khi giá vàng tăng nhẹ như một kênh trú ẩn an toàn. Lợi suất trái phiếu kho bạc cũng giảm, phản ánh kỳ vọng rằng dữ liệu yếu có thể khiến Fed chậm lại trong việc thắt chặt chính sách hơn nữa hoặc thậm chí sớm xem xét nới lỏng.

Nhìn về phía trước năm 2026, triển vọng vẫn phủ đầy mây mù. Các nhà phân tích đặt hy vọng vào các đợt cắt giảm thuế doanh nghiệp được đề xuất và thêm các khoản miễn trừ thuế quan có thể cung cấp một số hỗ trợ, đặc biệt là cho lĩnh vực công nghệ cao. Tuy nhiên, với Đơn hàng Tồn đọng (Backlog of Orders) đã co lại tháng thứ 39 liên tiếp và nhu cầu từ thị trường xuất khẩu tiếp tục yếu ớt, bà Susan Spence nhấn mạnh rằng “vài tháng tăng trưởng liên tiếp trong các chỉ số này là cần thiết cho một sự phục hồi dài hạn”. Sự bất định từ chính sách thương mại và căng thẳng địa chính trị vẫn được xem là những rào cản lớn nhất.

Tóm lại, báo cáo ISM tháng 12/2025 không chỉ là một bản tổng kết ảm đạm cho một năm đầy thử thách của ngành sản xuất Mỹ, mà còn là một hồi chuông cảnh báo cho năm mới. Nó phơi bày nghịch lý của một nền kinh tế dịch vụ vẫn mở rộng, tháng thứ 68 liên tiếp, nhưng lại có một bộ phận công nghiệp then chốt đang chìm sâu trong co rút, bị bóp nghẹt bởi chi phí cao từ thuế quan và nhu cầu èo uột.

Thách thức kép - giữa việc hỗ trợ một ngành then chốt đang suy yếu và kiểm soát áp lực lạm phát dai dẳng - sẽ là bài toán hóc búa hàng đầu đặt lên bàn các nhà hoạch định chính sách tại Fed và Nhà Trắng trong những tháng đầu năm 2026. Mọi ánh nhìn giờ đây sẽ đổ dồn vào các dữ liệu lao động và lạm phát sắp tới, để tìm kiếm manh mối cho lộ trình thoát khỏi giai đoạn khó khăn hiện tại của nền kinh tế số một thế giới.