Phỏng vấn chuyên gia cùng WikiEXPO: Khi quản trị vững chắc trở thành động lực của đổi mới tài chính

Sau khi WikiEXPO Dubai khép lại thành công, chúng tôi đã có dịp trao đổi chuyên sâu với Yiannos Ashiotis – Group Managing Partner của Pnyx Hill và Chủ tịch Hội đồng quản trị Revolut Digital Assets Europe.

Với hơn hai thập kỷ kinh nghiệm lãnh đạo tại giao điểm giữa chiến lược pháp lý, quản trị doanh nghiệp và dịch vụ tài chính xuyên biên giới, Yiannos đã xây dựng một sự nghiệp nổi bật trong vai trò cố vấn cho các ngân hàng trung ương, cơ quan quản lý tài chính, tổ chức đầu tư và các công ty RegTech trên toàn cầu. Phạm vi công việc của ông bao trùm những khung pháp lý phức tạp nhất hiện nay, từ gia nhập thị trường, tài sản số, ESG, AML/CFT cho đến chuyển đổi thể chế, với nhiều dự án cấp phép và tư vấn tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như MiFID II, AIFMD và PSD2.

Không chỉ dừng lại ở vai trò cố vấn, Yiannos còn đại diện Cộng hòa Cyprus với tư cách Đại biểu quốc gia tại Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO), trực tiếp tham gia xây dựng các tiêu chuẩn toàn cầu về quản trị doanh nghiệp, tài chính bền vững và quản lý tài chính. Ông đồng thời là Ủy viên Hội đồng của Chartered Institute for Securities and Investments (CISI) và thành viên Hội đồng Cố vấn Công nghiệp của Đại học Limassol, góp phần kết nối chương trình đào tạo học thuật với nhu cầu thực tiễn của ngành.

Yiannos sở hữu hệ thống chứng chỉ chuyên môn đồ sộ, bao gồm AICPA (CPA), CAMS, CFSA, cùng các chứng nhận về quản trị rủi ro vận hành, tài chính bền vững và trí tuệ nhân tạo có đạo đức – phản ánh chiều sâu kỹ thuật lẫn tầm bao quát hiếm có trong giới tài chính toàn cầu.

Được giới chuyên môn đánh giá cao nhờ khả năng kết nối chiến lược kinh doanh với độ phức tạp của pháp lý, Yiannos được xem là tiếng nói đáng tin cậy trong ngành tài chính quốc tế. Công việc của ông giúp các tổ chức mở rộng quy mô một cách có trách nhiệm, thích ứng với thay đổi pháp lý và biến quản trị thành đòn bẩy cho đổi mới và giá trị dài hạn.

Phần I: Lãnh đạo, pháp lý và kiến trúc của đổi mới tài chính

Ông đã xây dựng sự nghiệp tại giao điểm giữa quản trị, chiến lược pháp lý và tài chính xuyên biên giới. Trải nghiệm trong nhiều môi trường pháp lý khác nhau đã định hình cách tiếp cận của ông đối với đổi mới tài chính như thế nào?

Làm việc tại EU, Vương quốc Anh, Trung Đông và các thị trường mới nổi đã giúp tôi nhận ra một điều cốt lõi: đổi mới chỉ có thể mở rộng khi được xây dựng trên nền tảng quản trị vững chắc và sự rõ ràng về pháp lý. Mỗi khu vực pháp lý có ưu tiên khác nhau, vì vậy tôi học cách thiết kế các khung vận hành đủ linh hoạt để thích ứng, nhưng cũng đủ chặt chẽ để đáp ứng kỳ vọng của cơ quan quản lý.

Chính trải nghiệm này đã hình thành triết lý của tôi: đổi mới nhanh, nhưng phải thể chế hóa kỷ luật từ rất sớm. Sự cân bằng đó cho phép doanh nghiệp ra mắt, tăng trưởng và duy trì niềm tin trên nhiều thị trường khác nhau.

Với kinh nghiệm tư vấn cho cả cơ quan quản lý lẫn các tổ chức fintech, theo ông đâu là thách thức và cơ hội lớn nhất trong việc dung hòa đổi mới với tuân thủ, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản số và tài chính ESG?

Thách thức lớn nhất không nằm ở mâu thuẫn giữa đổi mới và tuân thủ, mà ở độ chênh về tốc độ giữa hai yếu tố này. Trong lĩnh vực tài sản số, sản phẩm thường phát triển nhanh hơn cách diễn giải pháp lý, và vấn đề phát sinh khi tuân thủ chỉ được xem là bước bổ sung sau cùng, thay vì là một phần của thiết kế ngay từ đầu.

Cơ hội lại nằm chính trong công nghệ. Tài sản số và tài chính ESG có khả năng nâng cao đáng kể tính minh bạch, khả năng truy vết và giám sát, từ kiểm toán on-chain cho đến báo cáo AML và ESG chặt chẽ hơn. Khi quản trị và kiểm soát được tích hợp sớm, tuân thủ sẽ trở thành chất xúc tác cho niềm tin và khả năng mở rộng, chứ không phải rào cản của đổi mới.

Với vai trò lãnh đạo hội đồng tại Revolut Digital Assets Europe, ông nhìn nhận sự cân bằng giữa chuyển đổi số nhanh và giám sát pháp lý trong 3–5 năm tới như thế nào?

Trong 3–5 năm tới, sự cân bằng này sẽ trở nên có cấu trúc và dễ dự đoán hơn. Kỳ vọng của cơ quan quản lý ngày càng rõ ràng, trong khi hội đồng quản trị phải chịu trách nhiệm ngày càng lớn về quản trị, văn hóa rủi ro và chiến lược dài hạn.

Những khung pháp lý mạnh mẽ không làm chậm đổi mới – ngược lại, chúng tạo ra niềm tin để mở rộng một cách có trách nhiệm. Những tổ chức thành công sẽ là những đơn vị di chuyển nhanh, nhưng có kỷ luật, tích hợp tuân thủ pháp lý ngay từ chiến lược, thiết kế sản phẩm cho đến triển khai thực tế.

Theo ông, các tổ chức tài chính có thể tích hợp AI có đạo đức và tài chính bền vững vào mô hình vận hành và quản trị như thế nào?

Về thực tiễn, điều này xoay quanh ba yếu tố. Thứ nhất, xác lập trách nhiệm rõ ràng: AI và rủi ro bền vững cần được giao cho những vai trò cụ thể ở cấp hội đồng và ban điều hành, tương tự như tuân thủ hay an ninh mạng. Thứ hai, tích hợp tiêu chuẩn vào mô hình vận hành, chẳng hạn như thẩm định mô hình AI hay kiểm tra nhất quán dữ liệu ESG. Thứ ba, tính lặp lại và bền vững, thông qua báo cáo định kỳ, kiểm thử và phản biện.

Khi làm được điều đó, AI có đạo đức và tài chính bền vững sẽ không còn là khẩu hiệu, mà thực sự định hướng cách doanh nghiệp vận hành hằng ngày.

Phần II: WikiEXPO, minh bạch toàn cầu và sự tiến hóa của chuẩn mực thị trường

WikiEXPO quy tụ các nhà quản lý, nhà đổi mới fintech và nhà đầu tư toàn cầu. Theo ông, những nền tảng xuyên biên giới như vậy mang lại giá trị gì cho hệ sinh thái tài chính?

Những nền tảng xuyên biên giới như WikiEXPO tạo ra thứ mà các thị trường khép kín không có: đối thoại theo thời gian thực. Cơ quan quản lý hiểu rõ hơn các đổi mới đang diễn ra, doanh nghiệp nắm được kỳ vọng giám sát, còn nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng về hướng đi của ngành.

Sự kết hợp này giúp giảm hiểu lầm, thúc đẩy đổi mới có trách nhiệm và hài hòa chuẩn mực giữa các khu vực pháp lý. Trong một hệ thống tài chính toàn cầu, mức độ minh bạch và đồng thuận này là vô cùng giá trị.

WikiFX thúc đẩy minh bạch và trách nhiệm giải trình trong ngành forex và fintech toàn cầu. Ông đánh giá vai trò của những nền tảng như WikiFX ra sao trong việc cải thiện quản trị và bảo vệ nhà đầu tư?

Những nền tảng như WikiFX đóng vai trò quan trọng vì họ đưa ra ánh sáng những thông tin mà nhà đầu tư thường khó tiếp cận. Việc làm rõ tình trạng cấp phép, vấn đề pháp lý và lịch sử vận hành tạo ra một lớp minh bạch bổ sung, buộc các tổ chức phải hành xử tốt hơn.

Điều này không thay thế vai trò của cơ quan quản lý, nhưng bổ trợ rất hiệu quả. Khi doanh nghiệp biết rằng hoạt động của mình được nhìn thấy và so sánh trên phạm vi toàn cầu, quản trị sẽ được cải thiện và nhà đầu tư tránh được những rủi ro “mù thông tin”.

Cuối cùng, ông có lời khuyên nào dành cho các startup fintech và công nghệ pháp lý đang tìm cách mở rộng một cách có trách nhiệm trong bối cảnh hiện nay?

Lời khuyên của tôi rất rõ ràng: hãy xây dựng có trách nhiệm ngay từ ngày đầu tiên. Đừng đợi đến khi mở rộng mới nghĩ đến quản trị, tuân thủ hay rủi ro – hãy tích hợp chúng vào sản phẩm và quy trình ra quyết định từ sớm.

Thứ hai, hãy duy trì mối quan hệ chặt chẽ với cơ quan quản lý; minh bạch sẽ mang lại rất nhiều không gian cho đổi mới. Và cuối cùng, hãy chọn đối tác thật kỹ. Đối tác pháp lý, công nghệ hay ngân hàng có thể giúp bạn tăng tốc hoặc làm chậm lại đáng kể. Nếu làm tốt ba điều này, bạn hoàn toàn có thể tăng trưởng nhanh mà không phải trả giá bằng những vấn đề phát sinh về sau.

Giới thiệu về series Phỏng vấn chuyên gia cùng WikiEXPO

Là đơn vị tổ chức WikiEXPO, WikiGlobal cam kết thúc đẩy đối thoại và hợp tác quốc tế thông qua các triển lãm và sự kiện trực tiếp. Thông qua loạt phỏng vấn chuyên gia toàn cầu về quản lý tài chính, công nghệ và quản trị, WikiGlobal hướng đến việc tăng cường sự kết nối giữa fintech và regtech, nâng cao hiệu quả giám sát, thúc đẩy kỷ luật ngành và xây dựng một hệ sinh thái minh bạch – bền vững.

Từ đó, chúng tôi kỳ vọng góp phần tạo dựng một môi trường giao dịch an toàn hơn cho cộng đồng nhà đầu tư trên toàn thế giới.