"Neak Oknha" Trần Chí bị bắt giữ và dẫn độ về Trung Quốc

Ngày 8/1/2026, Campuchia chính thức xác nhận bắt giữ và dẫn độ Trần Chí (Chen Zhi), Chủ tịch Prince Holding Group, cùng hai cộng sự về Trung Quốc. Vụ việc đánh dấu bước ngoặt trong cuộc chiến chống mạng lưới lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia, với cáo buộc liên quan đến hàng tỷ USD tiền điện tử bị chiếm đoạt và hàng ngàn nạn nhân bị cưỡng bức lao động.

Vụ bắt giữ Trần Chí – nhân vật từng được xem là một trong những doanh nhân quyền lực nhất tại Campuchia – đã thu hút sự chú ý lớn từ dư luận quốc tế. Theo thông cáo từ Bộ Nội vụ Campuchia phát đi ngày 8/1/2026, Trần Chí, 38 tuổi, cùng hai công dân Trung Quốc khác là Xu Ji Liang và Shao Ji Hui, bị bắt vào ngày 6/1 sau nhiều tháng phối hợp điều tra với phía Trung Quốc.

Việc dẫn độ được thực hiện ngay lập tức theo đề nghị chính thức từ Bắc Kinh, đánh dấu sự kết thúc đột ngột cho hành trình của một đế chế kinh doanh từng được bao bọc bởi ảnh hưởng chính trị và các khu phức hợp xa hoa.

Trần Chí, hay còn được biết đến với tên Vincent Chen, là Chủ tịch Prince Holding Group – tập đoàn lớn hoạt động mạnh trong lĩnh vực bất động sản, dịch vụ tài chính và giải trí tại Campuchia. Tập đoàn này từng được ca ngợi nhờ các dự án đầu tư quy mô, góp phần thay đổi diện mạo một số khu vực tại quốc gia Đông Nam Á.

Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài bóng bẩy ấy là những cáo buộc nghiêm trọng từ các cơ quan chức năng Mỹ và Anh, được công bố từ tháng 10/2025. Bộ Tài chính Mỹ và Bộ Ngoại giao Anh đồng loạt chỉ đích danh Trần Chí là kẻ đứng đầu một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia, chuyên vận hành các trung tâm lừa đảo trực tuyến với quy mô chưa từng có.

Cụ thể, theo cáo trạng từ Bộ Tư pháp Mỹ công bố ngày 14/10/2025, Trần Chí bị buộc tội âm mưu lừa đảo qua mạng và rửa tiền. Các công tố viên Mỹ mô tả Prince Holding Group đã biến một số khu phức hợp thành “trại cưỡng bức lao động”, nơi hàng ngàn nạn nhân bị giam giữ và ép buộc thực hiện các chiêu trò lừa đảo đầu tư giả mạo, đặc biệt nhắm đến tiền điện tử.

Những hình thức lừa đảo phổ biến bao gồm “pig butchering” – một thủ đoạn tinh vi nơi kẻ lừa đảo xây dựng mối quan hệ giả tạo với nạn nhân qua mạng xã hội, sau đó dụ dỗ đầu tư vào các nền tảng giả mạo để chiếm đoạt tài sản. Riêng tại Mỹ, tổ chức này được cho là đã lừa đảo khoảng 250 công dân, với một số nạn nhân mất tới 400.000 USD chỉ trong một vụ.

Quy mô thiệt hại từ mạng lưới của Trần Chí khiến giới chức năng choáng ngợp. Mỹ đã tịch thu khoảng 127.000 bitcoin liên quan đến các hoạt động này, với giá trị ước tính dao động từ 14 đến 15 tỷ USD tùy theo biến động thị trường tiền điện tử tại thời điểm đó. Đây được xem là một trong những vụ tịch thu tài sản lớn nhất lịch sử tư pháp Mỹ liên quan đến lừa đảo trực tuyến.

Đồng thời, Anh cũng đóng băng nhiều tài sản của Trần Chí tại London, bao gồm một dinh thự trị giá khoảng 12 triệu euro và một tòa nhà văn phòng lên đến 100 triệu euro. Các tài sản khác tại Singapore, Đài Loan và Hong Kong cũng rơi vào diện phong tỏa.

Trước khi vụ bắt giữ xảy ra, Trần Chí từng sở hữu ảnh hưởng đáng kể tại Campuchia. Ông được bổ nhiệm làm cố vấn cho Thủ tướng Hun Manet và cựu Thủ tướng Hun Sen, đồng thời nhận danh hiệu “Neak Oknha” – một tước hiệu quý tộc dành cho những doanh nhân có đóng góp lớn cho nền kinh tế quốc gia.

Quốc tịch Campuchia của ông được cấp đặc cách, nhưng đã bị hủy bỏ theo sắc lệnh hoàng gia vào tháng 12/2025, mở đường cho việc dẫn độ mà không gặp trở ngại pháp lý về song tịch.

Bối cảnh rộng lớn hơn của vụ việc nằm ở sự bùng nổ các trung tâm lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á trong những năm gần đây.

Theo báo cáo từ Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), các hoạt động này đã phát triển mạnh mẽ tại Campuchia và Myanmar, nơi thực thi pháp luật còn nhiều hạn chế. Nhiều sòng bạc và khu phức hợp giải trí bị lợi dụng làm vỏ bọc cho tội phạm. UNODC ước tính, chỉ trong năm 2023, nạn nhân toàn cầu đã thiệt hại từ 18 đến 37 tỷ USD do lừa đảo trực tuyến.

Đến năm 2024, riêng người Mỹ mất ít nhất 10 tỷ USD từ các vụ có nguồn gốc từ khu vực Đông Nam Á. Một báo cáo khác của Cao ủy Liên Hợp Quốc về Nhân quyền năm 2023 chỉ ra rằng khoảng 100.000 người tại Campuchia và 120.000 người tại Myanmar có thể đang bị cưỡng bức lao động trong điều kiện gần như nô lệ, buộc phải thực hiện lừa đảo hàng ngày dưới sự giám sát nghiêm ngặt và bạo lực.

Cáo trạng của Mỹ nhấn mạnh Prince Holding Group đã xây dựng ít nhất 10 khu phức hợp như vậy tại Campuchia, nơi lao động bị ép buộc sử dụng bạo lực, hối lộ quan chức và các kênh cờ bạc trực tuyến, khai thác tiền điện tử để rửa tiền. Các hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật Mỹ mà còn bị xem là mối đe dọa an ninh tài chính toàn cầu.

Đáp lại, Mỹ và Anh đã áp đặt lệnh trừng phạt toàn diện lên Trần Chí cùng hàng loạt công ty liên quan trong Prince Group từ tháng 10/2025, cắt đứt khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế của tổ chức này.

Việc Campuchia chọn dẫn độ Trần Chí về Trung Quốc thay vì hợp tác với Mỹ đã khơi dậy nhiều phân tích từ giới chuyên gia. Jacob Daniel Sims, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Trung tâm châu Á thuộc Đại học Harvard, nhận định rằng đây là “lựa chọn ít tốn kém nhất” đối với Phnom Penh. Việc này vừa giảm bớt áp lực từ phương Tây – vốn đã tăng cường chỉ trích về tình trạng scam compounds – vừa phù hợp với mối quan hệ chiến lược với Bắc Kinh trong bối cảnh Trung Quốc cũng đang mạnh tay xử lý tội phạm xuyên biên giới.

Các báo cáo từ Reuters và BBC cũng chỉ ra rằng, trong năm 2025, Campuchia đã đẩy mạnh các chiến dịch trấn áp scam dưới sức ép quốc tế, với hàng nghìn vụ bắt giữ và giải cứu nạn nhân, nhưng hiệu quả lâu dài vẫn còn là dấu hỏi lớn do sự phức tạp của mạng lưới tội phạm.

Prince Holding Group và cá nhân Trần Chí trước đây luôn bác bỏ mọi cáo buộc, khẳng định hoạt động kinh doanh hợp pháp. Đến nay, tập đoàn chưa đưa ra phản hồi chính thức về vụ bắt giữ. Giới chức Trung Quốc và công tố viên Mỹ cũng chưa công bố thêm chi tiết về các bước điều tra tiếp theo.

Vụ việc Trần Chí không chỉ là câu chuyện về sự sụp đổ của một đế chế cá nhân mà còn phản ánh thực trạng đáng báo động của lừa đảo trực tuyến toàn cầu. Với sự kết hợp giữa công nghệ cao, cưỡng bức lao động và rửa tiền qua tiền điện tử, các mạng lưới này đang ngày càng tinh vi, nhắm đến hàng triệu nạn nhân trên khắp thế giới, bao gồm cả những người mới tiếp cận đầu tư trực tuyến.

Trong bối cảnh thị trường tài chính số phát triển nhanh chóng, việc nhận diện và tránh xa các nền tảng đầu tư giả mạo trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.