Lời nói đầu:Trong một động thái được đánh giá là bất ngờ, Bộ Tài chính Mỹ ngày 13/3 đã ban hành giấy phép tạm thời cho phép các giao dịch mua bán đối với lượng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga hiện đang trong quá trình vận chuyển trên biển.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã thông báo quyết định này trên nền tảng X, khẳng định đây chỉ là một “biện pháp ngắn hạn, được điều chỉnh một cách hẹp hòi” nhằm ổn định thị trường năng lượng. Ông Bessent nhấn mạnh giấy phép này chỉ áp dụng cho lượng dầu đã được vận chuyển và “sẽ không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho chính phủ Nga”. Lý do được đưa ra là Moscow thu phần lớn doanh thu từ năng lượng thông qua thuế đánh tại điểm khai thác.
Theo số liệu từ CNBC, tính đến ngày 12/3, có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang lênh đênh trên biển tại 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu, lượng dầu này đủ để cung cấp cho thị trường thế giới trong khoảng 5 đến 6 ngày.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh giá dầu biến động mạnh kể từ khi xung đột tại Iran bùng nổ. Giá dầu đã có thời điểm chạm gần 120 USD/thùng vào đầu tuần, trước khi đóng cửa ở mức trên 100 USD/thùng vào ngày 13/3 sau khi tân lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz.
Thông báo trên trang web của Bộ Tài chính Mỹ nêu rõ giấy phép miễn trừ sẽ áp dụng cho các lô hàng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được chất lên tàu trước 0h01 ngày 12/3 theo giờ miền Đông Mỹ. Các giao dịch mua bán được cho phép đến 0h01 ngày 11/4.
Động thái này diễn ra chỉ một tuần sau khi Washington cấp quyền miễn trừ 30 ngày cho Ấn Độ trong việc mua dầu thô của Nga. Bộ trưởng Bessent cũng nhấn mạnh rằng quyết định này sẽ không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho Nga vì nó chỉ cho phép các giao dịch liên quan đến lượng dầu đang bị mắc kẹt trên biển.
Hiện tại, G7 và Liên minh châu Âu đang áp dụng các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Nga liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, với mức trần giá 44,1 USD/thùng đối với dầu Nga. EU cũng đã cam kết loại bỏ hoàn toàn lượng dầu nhập khẩu còn lại từ Nga vào cuối năm 2027.
Trước đó, vào năm 2022, Tổng thống Mỹ khi đó là Joe Biden đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng và than đá từ Nga vào Mỹ.