Tin tức tổng hợp 20/04/2026: Hormuz lại rung chuyển, dầu thô tăng bùng nổ 7%

Thị trường tài chính toàn cầu mở cửa phiên giao dịch đầu tuần trong sắc đỏ và sự hoảng loạn bao trùm khi những nỗ lực ngoại giao mong manh giữa Washington và Tehran chính thức đổ vỡ. Sự kiện Hải quân Mỹ bắt giữ tàu chở hàng Iran mang tên M/V Touska vào cuối tuần đã kích hoạt một chuỗi phản ứng dây chuyền, đẩy giá dầu thô tăng dựng đứng lên mức cao nhất trong nhiều năm và làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt mới trên toàn cầu. Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hết hiệu lực vào lúc 12 giờ trưa ngày 20 tháng 4 năm 2026 theo giờ GMT, những diễn biến quân sự phức tạp tại Vùng Vịnh không chỉ làm gián đoạn dòng chảy năng lượng mà còn định hình lại bức tranh tiền tệ và lạm phát của các nền kinh tế lớn.

Các diễn biến vào cuối tuần

Khởi nguồn của đợt biến động lần này xuất phát từ những tuyên bố cứng rắn trên mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Donald Trump vào ngày 18 và 19 tháng 4. Ông xác nhận lực lượng Mỹ đã nổ súng cảnh cáo và chặn bắt một tàu Iran tìm cách vượt qua hàng rào phong tỏa ở eo biển Hormuz. “Một tàu Iran đã cố gắng vượt qua nhưng không thành công”, Tổng thống Trump viết, đồng thời nhấn mạnh rằng mọi hành động khiêu khích đều sẽ bị đáp trả thích đáng. Bên cạnh đó, ông cũng hé lộ một chi tiết đáng chú ý về vai trò hậu trường của Bắc Kinh khi cho biết “Chủ tịch Trung Quốc rất vui mừng vì lệnh ngừng bắn trước đó đã đạt được”, một hàm ý về sự tham gia sâu hơn của các cường quốc vào cuộc khủng hoảng này so với những gì công chúng được biết.

Phản ứng từ Tehran đến ngay lập tức và mang tính leo thang rõ rệt. Hãng thông tấn chính thức IRNA của Iran bác bỏ mọi hành vi khiêu khích và cáo buộc Washington đã vi phạm trắng trợn lệnh ngừng bắn bằng hành động nổ súng vào tàu dân sự. Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, đưa ra một tuyên bố cứng rắn rằng nước này đã đạt được những tiến bộ công nghệ đáng kể, một tín hiệu gần như xóa tan hy vọng về bất kỳ thỏa hiệp hạt nhân nhanh chóng nào. Giới chuyên gia nhận định rằng “sự tự tin thái quá của Trump đã loại bỏ hoàn toàn khả năng thỏa hiệp”, khiến cho những nỗ lực ngoại giao trước đó trở nên vô nghĩa.

Đến sáng sớm ngày 20 tháng 4, chỉ vài giờ trước khi thời hạn ngừng bắn chính thức hết hiệu lực, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tiến hành ít nhất ba cuộc tấn công riêng biệt nhắm vào các tàu chở dầu di chuyển gần bờ biển Oman, ngay bên ngoài lối vào eo biển Hormuz. Theo dữ liệu từ Reuters và các nguồn tin khác, một tàu chở dầu treo cờ Panama đã trúng đạn pháo và bốc cháy dữ dội trước khi được tàu hải quân khu vực ứng cứu. Ngay sau đó, Tehran chính thức tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz lần thứ hai trong vòng chưa đầy một tuần, cắt đứt tuyến đường biển huyết mạch vận chuyển khoảng một phần ba tổng lượng dầu mỏ đường biển và một phần năm sản lượng khí đốt hóa lỏng toàn cầu.

Dầu thô tăng vọt 7%

Tác động đến thị trường năng lượng diễn ra ngay lập tức và có sức công phá khủng khiếp khi các sàn giao dịch châu Á mở cửa. Giá dầu thô Brent giao sau tăng hơn 7%, vượt ngưỡng 85 USD/thùng chỉ trong phiên giao dịch điện tử đầu ngày thứ Hai, đánh dấu mức tăng mạnh nhất trong một phiên kể từ khi chiến sự Nga-Ukraine bùng nổ. Dầu thô WTI của Mỹ cũng ghi nhận bước nhảy vọt tương tự, củng cố quan điểm rằng “phần bù rủi ro chiến tranh” đã quay trở lại toàn diện với thị trường dầu mỏ. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu vốn đã thắt chặt và các nhà máy lọc dầu đang trong giai đoạn chuẩn bị cho mùa lái xe cao điểm mùa hè.

Đáng chú ý, các nhà phân tích tại Bloomberg chỉ ra rằng mặc dù Tổ chức Các Nước Xuất Khẩu Dầu Mỏ (OPEC) có công suất dự phòng đáng kể, nhưng phần lớn công suất này nằm ở chính các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc vào eo biển Hormuz để xuất khẩu. Điều này đồng nghĩa với việc OPEC gần như bất lực trước kịch bản phong tỏa kéo dài. Một tiêu đề phân tích đã mô tả chính xác tình thế này bằng cụm từ “OPEC bất lực”, nhấn mạnh rằng giá dầu hoàn toàn có thể chạm mốc 130 USD/thùng nếu chuỗi cung ứng tan vỡ hoàn toàn.

Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế cũng đã phải lên tiếng đề xuất giải pháp tình thế là khôi phục đường ống dẫn dầu Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ để giảm tải áp lực cho Hormuz, một động thái cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng hiện tại.

Áp lực từ giá dầu không chỉ dừng lại ở các hợp đồng tương lai. Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, đang tăng tốc tích trữ dầu thô khẩn cấp để đề phòng gián đoạn nguồn cung kéo dài. Trong khi đó, một báo cáo từ Liên minh Châu Âu cho thấy khối này đang ráo riết tìm kiếm nguồn cung nhiên liệu máy bay thay thế trong ngắn hạn do lo ngại các chuyến bay thương mại đường dài có thể bị ảnh hưởng nếu giá dầu tiếp tục neo ở mức cao.

Đồng USD tăng giá, vàng lao dốc

Một diễn biến gây chú ý không kém trên thị trường ngoại hối là sự phục hồi mạnh mẽ của đồng bạc xanh. Chỉ số DXY đo lường sức mạnh của đồng USD đã bật tăng lên mức cao nhất trong một tuần. Nghịch lý này xuất phát từ tâm lý lo ngại rằng cú sốc giá năng lượng sẽ thổi bùng ngọn lửa lạm phát tại Mỹ một lần nữa, từ đó buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phải trì hoãn việc cắt giảm lãi suất hoặc thậm chí xem xét lại chính sách thắt chặt tiền tệ

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ neo cao đã trở thành lực đẩy cho đồng USD, đặc biệt là trong cặp tỷ giá USD/JPY. Các phân tích chỉ ra rằng chênh lệch lợi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn là động lực chính thúc đẩy đồng Yên suy yếu, bất chấp những biến động địa chính trị leo thang. Điều này càng làm trầm trọng thêm chi phí nhập khẩu năng lượng của Tokyo, vốn đã quá phụ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt từ Trung Đông.

Chính vì sức mạnh đột ngột này của đồng bạc xanh, giá vàng lại quay đầu giảm mạnh. Từ vùng đỉnh 4.900 USD/ounce được thiết lập trong cơn hoảng loạn cuối tuần trước, vàng giao ngay đã điều chỉnh xuống giao dịch quanh ngưỡng 4.810 USD/ounce. Các chuyên gia tại RBC và Kitco nhận định rằng trong ngắn hạn, sự phục hồi của USD và triển vọng lãi suất cao hơn đang lấn át nhu cầu trú ẩn đối với kim loại quý. Tuy nhiên, về mặt dài hạn, nếu căng thẳng Hormuz đẩy nền kinh tế Mỹ vào suy thoái, vàng vẫn là tài sản chiến lược không thể thay thế.

Phố Wall rung lắc và nỗi lo suy thoái từ Bắc Mỹ

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đồng loạt nhuốm sắc đỏ ngay từ đầu phiên. Chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite lao dốc khi các nhà giao dịch định giá lại rủi ro “lạm phát đình đốn”. Giới đầu tư lo ngại chi phí năng lượng leo thang sẽ bóp nghẹt chi tiêu tiêu dùng, đặc biệt khi bước vào mùa hè với nhu cầu đi lại và sử dụng điều hòa tăng cao. Báo cáo từ RBC Royal Bank chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: Người tiêu dùng Mỹ có thể sẽ phải dùng đến những đồng tiết kiệm cuối cùng để chi trả cho hóa đơn xăng dầu đắt đỏ, một tín hiệu rõ ràng cho thấy sức mua đang bị bào mòn nghiêm trọng.

Không chỉ riêng nước Mỹ, nền kinh tế Canada cũng đứng trước nguy cơ suy thoái rõ rệt. Cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada cảnh báo xác suất 30% nền kinh tế nước này rơi vào suy thoái do cú sốc từ giá dầu và sự bất ổn trong quan hệ thương mại với Mỹ. Phát biểu trong một sự kiện gần đây, Thủ tướng Canada Mark Carney cũng thừa nhận rằng sự phụ thuộc kinh tế sâu sắc vào Mỹ giờ đây đã chuyển từ điểm mạnh thành điểm yếu chết người trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ và xung đột địa chính trị gia tăng.

Dữ liệu lạm phát tháng Ba của Canada được dự báo sẽ tăng cao chủ yếu do giá xăng đắt đỏ, đặt Ngân hàng Trung ương Canada vào thế khó trong việc điều hành chính sách. Tuy nhiên, Thống đốc BoC hiện tại vẫn tỏ ra không quá lo ngại về mức tăng lạm phát ngắn hạn, một quan điểm có thể sớm bị thách thức nếu giá dầu tiếp tục leo thang.

Sức ép lan rộng đến châu Á và những động thái ứng phó

Thị trường châu Á cũng không nằm ngoài vòng xoáy bất ổn. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản gặp áp lực bán tháo mạnh do đồng Yên suy yếu so với USD càng làm trầm trọng thêm chi phí nhập khẩu năng lượng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cũng trượt nhẹ khi giới đầu tư cân nhắc triển vọng chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Ở chiều ngược lại, thị trường Hàn Quốc có phần vững vàng hơn nhờ sự phục hồi của nhóm cổ phiếu bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, giúp chỉ số Kospi xóa bỏ phần nào mức giảm do lo ngại chiến tranh và thậm chí chạm mức cao nhất trong hơn bảy tuần. Tuy nhiên, đồng Won của Hàn Quốc lại mất giá mạnh do giá dầu tăng cao gây áp lực lên cán cân thương mại. Một điểm sáng trong quan hệ thương mại khu vực là Hàn Quốc và Ấn Độ đang tăng tốc liên kết hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 50 tỷ USD, một nỗ lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Tại Trung Quốc, Bắc Kinh đã quyết định giữ nguyên lãi suất cho vay cơ bản trong tháng thứ 11 liên tiếp. Động thái này diễn ra bất chấp các tín hiệu phục hồi kinh tế tích cực hơn dự kiến và rủi ro địa chính trị leo thang. Giới phân tích cho rằng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đang muốn bảo toàn dư địa chính sách và tránh tạo thêm áp lực lên tỷ giá đồng Nhân dân tệ trong bối cảnh đồng USD mạnh lên. Song song đó, Bắc Kinh cũng chuẩn bị khởi động đợt bán trái phiếu đặc biệt với kỳ hạn kỷ lục 30 năm, một động thái nhằm huy động vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang tìm kiếm điểm đến an toàn hơn.

Một điểm nóng tài chính ít được chú ý nhưng cực kỳ quan trọng là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Theo các nguồn tin từ Wall Street Journal và Bloomberg, UAE đã yêu cầu Mỹ cung cấp một “phao cứu sinh tài chính thời chiến”, bao gồm khả năng thiết lập một đường hoán đổi tiền tệ với Cục Dự trữ Liên bang hoặc Bộ Tài chính Mỹ. Yêu cầu này cho thấy ngay cả những nền kinh tế vùng Vịnh giàu có cũng đang phải chịu áp lực thanh khoản đồng USD khổng lồ do tình trạng bất ổn kéo dài và dòng vốn chảy ra khỏi khu vực.

Những tín hiệu vĩ mô bị lu mờ

Trong khi tâm điểm của thế giới dồn vào eo biển Hormuz, một loạt dữ liệu kinh tế quan trọng đã được công bố nhưng gần như bị lu mờ hoàn toàn. Tại New Zealand, dữ liệu thương mại hàng hóa tháng Ba cho thấy sự cải thiện nhẹ trong xuất khẩu, nhưng triển vọng đồng NZD vẫn ảm đạm trước sức mạnh của đồng USD. Tại Anh, chỉ số giá nhà Rightmove ghi nhận mức tăng ổn định 0,8% so với tháng trước, cho thấy thị trường bất động sản vẫn chưa phản ánh hết những rủi ro từ bên ngoài.

Ngược lại, các tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu hành động quyết liệt. Ngân hàng lớn nhất Australia, Commonwealth Bank, đã tăng mạnh dự phòng nợ xấu để chuẩn bị cho kịch bản kinh tế toàn cầu suy giảm do giá dầu cao. Công ty bảo hiểm nhân thọ lớn của Nhật Bản, Fukoku cũng tuyên bố sẽ giảm tốc độ mua trái phiếu chính phủ nội địa, một động thái có thể gây áp lực lên lợi suất trái phiếu toàn cầu. Ngân hàng Indonesia được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 4,75% trong suốt năm 2026 khi cuộc chiến Iran đe dọa thổi bùng lạm phát.

Về phía các nhà đầu tư tổ chức, một báo cáo từ Bloomberg nhấn mạnh sự thay đổi trong chiến lược của các quỹ đầu cơ và nhà giao dịch hàng hóa. Nếu như trước đây họ thường tránh xa chính trị, thì giờ đây họ đang tìm cách “làm thân” với chính quyền Trump để nắm bắt trước các quyết sách có thể làm rung chuyển thị trường dầu mỏ và ngoại hối.

Một điểm sáng hiếm hoi và có phần trái ngược đến từ lĩnh vực công nghệ vũ trụ. Theo ước tính của các nhà phân tích, cổ phần của Google trong SpaceX có thể được định giá lên tới 122 tỷ USD trong trường hợp doanh nghiệp này tiến hành IPO, cho thấy dòng vốn dài hạn vào các tài sản đổi mới sáng tạo vẫn âm thầm chảy bất chấp những cơn gió ngược từ địa chính trị.

Trong khi đó, các chuyên gia tại Alhambra Partners lại đưa ra lời khuyên gây tranh cãi rằng đây chính là thời điểm nhà đầu tư giá trị nên “ngừng đọc tin tức” để tránh bị cuốn vào vòng xoáy tâm lý đám đông, một lời nhắc nhở tỉnh táo giữa cơn bão thông tin hỗn loạn.

Tương lai phía trước

Khi các cuộc đàm phán ngừng bắn chính thức bị phá vỡ và phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống Vance dẫn đầu tới Pakistan để thảo luận về tình hình khu vực, rủi ro leo thang quân sự vẫn còn nguyên vẹn. Tổng thống Trump tiếp tục đưa ra những cảnh báo cứng rắn, nhấn mạnh rằng Mỹ sẵn sàng tấn công vào cơ sở hạ tầng của Iran nếu các cuộc đàm phán thất bại hoàn toàn. Tờ Japan Times dẫn lời giới quan sát nhận định rằng “cánh cửa ngoại giao vẫn chưa đóng hẳn, nhưng những tín hiệu từ Tehran cho thấy họ đã chuẩn bị cho một cuộc đối đầu lâu dài”.

Giới phân tích tại Westpac nhận định rằng Trung Quốc, nhờ vị thế là khách hàng lớn của cả Nga và Iran, có thể trở thành bên hưởng lợi từ sự bất ổn năng lượng toàn cầu nhờ khả năng tiếp cận nguồn cung dầu thô giá rẻ hơn. Trong khi đó, các chuyên gia tại TD Bank cho rằng chỉ cần một động thái hạ nhiệt nhỏ trong đàm phán cũng có thể khiến giá dầu lao dốc trở lại mức 70 USD, tạo ra một cú đảo chiều mạnh mẽ trên thị trường chứng khoán. Wells Fargo dự báo thị trường toàn cầu sẽ chờ đợi loạt dữ liệu lạm phát và tăng trưởng sắp tới để xác định hướng đi tiếp theo.