Tin tức tổng hợp 19/05/2026: Trump lại quay xe hoãn tấn công Iran, thị trường đảo chiều dữ dội

Chỉ trong vài giờ, quyết định hoãn tấn công Iran của Donald Trump đã khiến thị trường toàn cầu đảo chiều mạnh. Giá dầu giảm sâu khi kỳ vọng chiến tranh hạ nhiệt, nhưng lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục leo thang, đồng USD mạnh lên và cổ phiếu công nghệ bắt đầu rung lắc. Trong lúc Trung Đông chưa thật sự ổn định, nhà đầu tư giờ phải đối mặt với một nỗi lo lớn hơn: lạm phát kéo dài và nguy cơ Fed duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn lâu hơn dự kiến.

Cú quay đầu bất ngờ từ Mỹ và Iran

Tâm điểm đầu tiên là quyết định bất ngờ của Mỹ đối với Iran. Theo các thông tin được đăng tải trên Truth Social và được nhiều đầu báo quốc tế xác nhận, Trump cho biết Mỹ sẽ chưa thực hiện cuộc tấn công đã được lên lịch, vì vẫn còn cơ hội cho một thỏa thuận hạt nhân.

Cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo Saudi Arabia, UAE và Qatar được cho là đã góp phần làm dịu tình hình, mở thêm một khoảng trống cho đàm phán thay vì hành động quân sự ngay lập tức. Đồng thời, Washington vẫn giữ lập trường cứng rắn rằng Iran phải đưa các điều khoản hạt nhân lên bàn đàm phán một cách nghiêm túc.

Phía Iran cũng không chọn cách leo thang ngay. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhấn mạnh rằng Tehran sẽ không lùi bước trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nhưng vẫn sẵn sàng đối thoại dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau. Các nguồn tin cấp cao từ Tehran cho biết phía Mỹ trong các vòng trao đổi gần đây đã thể hiện một mức độ linh hoạt nhất định.

Đặc biệt, Iran còn đưa ra một đề xuất gồm lệnh ngừng bắn dài hạn, mở lại eo biển Hormuz, cho phép thanh sát hạt nhân và đổi lại là dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ. Một chi tiết khác cũng rất đáng chú ý là Iran sẵn sàng tạo điều kiện cho một tàu của nước này đi qua Hormuz, như một động thái mang tính biểu tượng nhằm giảm bớt căng thẳng hàng hải.

Dầu hạ nhiệt, nhưng rủi ro nguồn cung vẫn treo lơ lửng

Chính từ đây, thị trường năng lượng phản ứng rất nhanh. Giá dầu Brent và WTI cùng giảm mạnh sau khi nỗi lo về cuộc tấn công quân sự bị lùi lại. Phần “phí chiến tranh” đã được định giá trước đó bị rút bớt rất nhanh, khiến nhiều vị thế mua dầu phải chốt lời.

Bên cạnh đó, thông tin Mỹ cân nhắc miễn trừ tạm thời một số lệnh trừng phạt liên quan đến dầu Iran và kế hoạch miễn trừ khác đối với dầu Nga càng làm thị trường tin rằng nguồn cung năng lượng chưa đến mức bị bóp nghẹt ngay lập tức. Dù vậy, sự bình tĩnh này vẫn chỉ là tạm thời, vì các đầu mối về Hormuz, trừng phạt và đàm phán hạt nhân vẫn còn quá nhiều biến số.

Trong khi Trung Đông dịu đi phần nào, các điểm nóng địa chính trị khác lại không hề lắng xuống. Nga đã mở một đợt tấn công mới vào thành phố cảng Danube của Ukraina, đúng lúc phía Ukraina cũng phóng drone về phía Moscow. Đồng thời, các khu vực Rostov và Yaroslavl của Nga cũng báo cáo bị tập kích bằng máy bay không người lái. Những diễn biến này nhắc thị trường rằng rủi ro địa chính trị toàn cầu không chỉ nằm ở Iran, mà đang trải dài trên nhiều mặt trận cùng lúc.

Trái phiếu Mỹ trở thành tâm điểm lớn nhất của thị trường

Nếu dầu là tài sản phản ứng đầu tiên với địa chính trị, thì trái phiếu Mỹ mới là nơi nỗi lo thực sự bùng lên. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tiếp tục leo lên vùng cao nhất kể từ năm 2023, còn lợi suất trái phiếu dài hạn thậm chí tiến sát những ngưỡng chưa từng thấy kể từ năm 2007. Đây là lý do khiến các tổ chức tài chính lớn liên tục phát đi cảnh báo.

Ed Yardeni của Yardeni Research cho rằng Fed có thể buộc phải nâng lãi suất ngay trong tháng 7 để trấn an các “bond vigilantes”, tức những nhà đầu tư trái phiếu đang trừng phạt sự thiếu quyết liệt trong cuộc chiến chống lạm phát. MarketWatch cũng nhấn mạnh thị trường trái phiếu đang gửi một thông điệp rất rõ ràng tới Fed, rằng vấn đề lạm phát phải được xử lý quyết liệt hơn và sớm hơn. Hiện tại lợi suất trái phiếu 2 năm đang vượt quá phạm vi chính sách ngắn hạn của Cục Dự trữ Liên bang.

Morgan Stanley còn đi xa hơn khi cảnh báo một đợt bán tháo trái phiếu kéo dài có thể châm ngòi cho một nhịp điều chỉnh lớn trên thị trường chứng khoán, kể cả trong trường hợp triển vọng dài hạn của S&P 500 vẫn còn tích cực. Bloomberg cũng cho thấy lợi suất trái phiếu Mỹ đang ở vùng khiến nhà đầu tư khó có thể tiếp tục phớt lờ, vì chi phí vốn cao hơn đang len vào mọi lớp tài sản, từ cổ phiếu tăng trưởng đến bất động sản và tài chính doanh nghiệp.

Fed bị kéo vào thế khó giữa lạm phát và tăng trưởng

Sức ép đó càng nặng hơn khi dữ liệu lạm phát của Mỹ tiếp tục nóng. Chỉ số giá sản xuất tháng 4 tăng mạnh nhất kể từ tháng 3/2022, còn CPI tháng 4 cũng tăng cao hơn kỳ vọng. Điều này khiến thị trường gần như loại bỏ khả năng Fed sớm cắt giảm lãi suất. Nhiều nhà giao dịch thậm chí bắt đầu tính lại kịch bản Fed sẽ giữ lãi suất cao lâu hơn dự kiến hoặc không loại trừ khả năng phải tính đến một đợt tăng mới nếu lạm phát không hạ nhiệt.

Đây cũng là bối cảnh khiến những phát biểu của Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee trở nên có sức nặng hơn. Ông cảnh báo rằng cắt giảm lãi suất quá sớm sẽ là một sai lầm lớn trong bối cảnh lạm phát vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Một điểm nữa làm thị trường chú ý là việc Kevin Warsh chuẩn bị tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Fed vào thứ Sáu. Warsh vốn được xem là người có lập trường cứng rắn hơn về lạm phát, nên việc ông chính thức bước vào vị trí mới đã làm dấy lên kỳ vọng rằng Fed có thể đi theo một quỹ đạo diều hâu hơn.

Dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ về dòng vốn quốc tế trong tháng 3 cũng không giúp thị trường bớt lo. Lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài đã giảm, qua đó làm dấy lên câu hỏi về sức hấp dẫn của tài sản Mỹ trong giai đoạn lợi suất tăng cao và áp lực lạm phát chưa kết thúc. Cùng lúc, chỉ số niềm tin của nhà xây dựng nhà ở Mỹ tăng lên 37 trong tháng 5, nhưng vẫn nằm sâu dưới ngưỡng 50 suốt 25 tháng liên tiếp, cho thấy lãi suất cao đang siết chặt thị trường nhà ở và tâm lý doanh nghiệp.

Đồng USD mạnh lên, áp lực lan rộng sang các đồng tiền khác

Đồng USD vì vậy tiếp tục giữ vai trò trung tâm của thị trường ngoại hối. Sau cú chao đảo ban đầu vì tin hoãn tấn công Iran, đồng bạc xanh nhanh chóng phục hồi nhờ lợi suất Mỹ tăng và nhu cầu trú ẩn. ING đánh giá đà trở lại của USD là có cơ sở và có thể còn kéo dài, trong khi MUFG cho rằng đồng bạc xanh sẽ còn đi lên nếu Warsh chính thức phát tín hiệu cứng rắn ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Sức mạnh của USD đang tạo ra áp lực dây chuyền lên hàng loạt đồng tiền khác. Đồng yên Nhật trở thành tâm điểm khi USD/JPY có thời điểm chạm vùng 159, mức khiến Bộ Tài chính Nhật Bản phải lên tiếng theo dõi sát các động thái đầu cơ trên thị trường. Phía Tokyo nhấn mạnh họ sẵn sàng hành động để bảo vệ sự ổn định, đồng thời vẫn rất thận trọng với tác động lan sang thị trường trái phiếu Mỹ nếu can thiệp mạnh.

Thủ tướng Takaichi cũng bày tỏ ủng hộ một ngân sách bổ sung, điều có thể làm nợ công tăng thêm và tạo áp lực dài hạn lên đồng yên. Trái phiếu chính phủ Nhật Bản phần nào phục hồi nhờ lực mua kỹ thuật và hy vọng về thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran, nhưng xu hướng nền vẫn chưa thật sự sáng sủa.

Bảng Anh cũng không thoát khỏi cơn gió ngược. Thị trường gilt chịu một đợt bán tháo mạnh khi bất ổn chính trị nội bộ tại Westminster tiếp tục gia tăng. Burnham tuyên bố sẽ bác bỏ mọi thay đổi đối với chính sách tài khóa của chính phủ Starmer, trong khi chính Starmer lại không đưa ra một lộ trình rời nhiệm sở rõ ràng.

Bối cảnh chính trị rối rắm đó khiến đồng bảng suy yếu, dù một số tín hiệu kỹ thuật cho thấy đà bán tháo có thể đã đi đến vùng cạn kiệt ngắn hạn. Tuy vậy, rõ ràng những lo ngại về sức khỏe của trái phiếu chính phủ Anh không còn là chuyện riêng của London, mà đã trở thành một phần của bài toán trái phiếu toàn cầu.

Các đồng tiền hàng hóa cũng chịu sức ép rất rõ. Đồng đô la Úc suy yếu dù RBA vừa phát đi những tín hiệu cứng rắn hơn về lạm phát. Đồng đô la New Zealand giảm giá bất chấp kỳ vọng thị trường có thể có một số hỗ trợ từ diễn biến Mỹ - Iran. Đồng đô la Canada cũng trượt xuống khi giá dầu hạ nhiệt và USD vẫn vững. Trong khi đó, euro gặp khó trước yên Nhật dù ECB vẫn giữ giọng điệu diều hâu, còn franc Thụy Sĩ suy yếu vì USD nhận được hỗ trợ từ kỳ vọng Fed thắt chặt lâu hơn.

Châu Á phản ứng trước cú sốc địa chính trị và lợi suất

Ở châu Á, Nhật Bản là một trong những nền kinh tế có bức tranh hai mặt rõ nhất. GDP quý I tăng trưởng 2,1% theo năm, cao hơn dự báo 1,7%, cho thấy nền kinh tế này vẫn có lực đỡ nhất định và đủ cơ sở để BOJ tiếp tục lộ trình bình thường hóa.

Tuy nhiên, sản lượng công nghiệp tháng 3 lại giảm nhẹ 0,4% và chỉ số hoạt động ngành dịch vụ cũng giảm 0,2%, cho thấy mức phục hồi vẫn còn mong manh. Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản hoan nghênh đà cải thiện nhưng đồng thời cảnh báo xung đột Iran có thể kéo giá năng lượng tăng và làm xói mòn đà tăng trưởng trong thời gian tới.

Tại Vương quốc Anh, dữ liệu lao động mang đến những tín hiệu trái chiều. Tỷ lệ thất nghiệp theo chuẩn ILO trong ba tháng tính đến tháng 3 tăng lên 5,0%, cao hơn dự báo. Số người có việc làm lại tăng mạnh hơn kỳ vọng, còn thu nhập trung bình bao gồm tiền thưởng tăng 4,1%, cho thấy áp lực tiền lương vẫn tồn tại. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tháng 4 cũng tăng, làm bức tranh kinh tế Anh trở nên giằng co hơn. Đây là lý do thị trường trái phiếu và tiền tệ Anh tiếp tục ở trạng thái căng thẳng.

Bức tranh Trung Quốc lại cho thấy nỗi lo tăng trưởng thực sự đang lớn dần. Các chỉ số kinh tế gần đây bị mô tả là “tồi tệ đến mức gây sốc”, phản ánh nguy cơ hạ cánh cứng và tạo thêm áp lực cho quặng sắt, đồng và nhiều kim loại công nghiệp khác. Sản lượng công nghiệp và doanh số bán lẻ đều không đạt kỳ vọng, buộc Bắc Kinh phải đứng trước bài toán khó giữa kích thích tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc ấn định tỷ giá tham chiếu USD/CNY ở mức thấp hơn kỳ vọng của thị trường, cho thấy nỗ lực giữ ổn định đồng nhân dân tệ trước sức ép từ đồng USD mạnh và dòng vốn biến động.

Châu Đại Dương cũng không đứng ngoài cơn sóng. Biên bản họp RBA cho thấy 8 trong số 9 thành viên ủng hộ tăng lãi suất, đồng thời cảnh báo rủi ro kỳ vọng lạm phát đang vượt ngưỡng chấp nhận được. Trợ lý Thống đốc RBA Hunter cũng nhấn mạnh sự dịch chuyển của kỳ vọng lạm phát là một rủi ro gia tăng mà ngân hàng trung ương không thể bỏ qua. Dù vậy, niềm tin tiêu dùng tại Úc trong tháng 5 vẫn tăng nhẹ, cho thấy hộ gia đình chưa rơi hẳn vào trạng thái hoảng loạn.

Ở New Zealand, chỉ số giá sản xuất quý I tiếp tục tăng trong khi doanh số bán lẻ giảm, tạo ra một bức tranh chi phí cao nhưng cầu yếu rất điển hình của giai đoạn hậu sốc giá năng lượng.

Chứng khoán toàn cầu rung lắc theo lợi suất và địa chính trị

Thị trường chứng khoán toàn cầu vì thế tiếp tục bước đi trong trạng thái mong manh. Nasdaq dẫn đầu đà giảm khi nhóm công nghệ và AI bị bán ra mạnh. Nikkei đánh mất đà tăng, Kospi lao dốc, còn thị trường Đài Loan cũng chịu áp lực lớn.

Bloomberg và FT cùng cảnh báo rằng lợi suất tăng đang đe dọa trực tiếp nhịp tăng của cổ phiếu AI và nhóm tăng trưởng cao. Đây là lúc nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu định giá công nghệ có đang đi quá xa so với mặt bằng lãi suất mới hay không.

Vàng, bạc và hàng hóa công nghiệp biến động trái chiều

Hàng hóa công nghiệp cũng không khá hơn. Đồng, quặng sắt và nhiều kim loại khác đều chịu sức ép vì dữ liệu yếu từ Trung Quốc. Ở chiều ngược lại, vàng lại dao động rất mạnh giữa hai lực kéo trái ngược. Một mặt, bất ổn Trung Đông và nỗi lo lạm phát hỗ trợ vàng như tài sản trú ẩn. Mặt khác, lợi suất trái phiếu tăng và đồng USD mạnh làm kim loại quý mất bớt sức hấp dẫn. Bạc cũng giảm theo, trong khi dầu mỏ biến động rất mạnh mỗi khi xuất hiện thông tin mới liên quan đến Iran, Hormuz hay khả năng dỡ bỏ trừng phạt.

Điểm đáng chú ý là thị trường đang phản ứng không chỉ với tin tức mà cả với những phương án phòng vệ mới.

Iran được cho là đã triển khai một chương trình bảo hiểm tàu thuyền có thể thanh toán bằng Bitcoin cho các chuyến đi qua Hormuz. Đồng thời, Tehran vẫn có khả năng giữ dầu trên các tàu chở dầu cũ neo ở Vùng Vịnh để duy trì khả năng xuất khẩu trong bối cảnh sức ép trừng phạt. Ấn Độ thì phải tăng giá nhiên liệu khi cuộc khủng hoảng Iran bắt đầu bóp nghẹt các nhà máy lọc dầu, còn Australia phải mua thêm nhiên liệu máy bay từ Trung Quốc để đảm bảo nguồn cung.

Ở lớp chính sách quốc tế, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi G7 và các nước khác tăng cường trừng phạt Iran. Trong khi đó, EU đang chạy đua để hoàn tất một thỏa thuận thương mại với Mỹ nhằm tránh các đòn thuế mới. Đây là những chi tiết quan trọng vì chúng cho thấy tác động của căng thẳng Iran không chỉ nằm ở dầu hay vàng, mà còn lan sang thương mại, trừng phạt và cấu trúc đồng minh kinh tế.

Doanh nghiệp lớn và câu chuyện AI tiếp tục nóng lên

Phần doanh nghiệp và công nghệ cũng rất đáng chú ý. Bồi thẩm đoàn liên bang đã đứng về phía OpenAI trong vụ kiện với Elon Musk, giúp công ty tránh được một rủi ro pháp lý lớn. Standard Chartered công bố kế hoạch cắt giảm gần 8.000 việc làm do AI ngày càng can thiệp sâu vào mô hình vận hành của ngân hàng.

Google và Blackstone thì hợp tác để lập liên doanh cloud AI phục vụ nhu cầu data center đang tăng mạnh. SpaceX IPO cũng được nhắc đến như một dấu hiệu cho thấy làn sóng vốn hoá công nghệ vẫn chưa hề hạ nhiệt, dù thị trường trái phiếu đang phát tín hiệu cảnh báo.

Ở châu Á, Samsung và công đoàn đã thu hẹp một số khác biệt trong đàm phán tránh đình công, trong khi thị trường Ấn Độ và các cổ phiếu liên quan đến Adani tiếp tục phản ứng mạnh với các tín hiệu pháp lý từ Mỹ.

Cuối cùng, bối cảnh chính trị Mỹ cũng để lại dấu vết lên thị trường. Một luật sư của Bộ Tài chính đã từ chức khi chính phủ dàn xếp vụ kiện của Trump liên quan đến IRS. SEC thì chấm dứt quy định “bịt miệng” kéo dài hàng chục năm trong các thỏa thuận thực thi. EPA cũng bị yêu cầu chấm dứt văn phòng công lý môi trường theo sắc lệnh mới.

Những động thái này cho thấy thị trường không chỉ đang theo dõi giá dầu, lợi suất và tỷ giá, mà còn phải đọc cả các thay đổi chính sách nội bộ của Mỹ như một phần của rủi ro vĩ mô.

Tổng thể, thị trường hiện đang ở trong một hành lang rất hẹp. Một bên là hy vọng ngoại giao có thể giúp hạ nhiệt Trung Đông. Bên kia là lợi suất trái phiếu, lạm phát và đồng USD vẫn đang tự siết chặt mọi tài sản rủi ro. Dầu có thể giảm vì tin hoãn tấn công, nhưng trái phiếu, tiền tệ và chứng khoán vẫn đang nói với nhà đầu tư rằng biến động lớn nhất có lẽ chưa kết thúc, mà mới chỉ chuyển sang một hình thái khác.