Trump Gây Áp Lực Fed Cắt Giảm Lãi Suất Giữa Căng Thẳng Mỹ - Iran

【Hình 1: Minh họa Tổng thống Mỹ Donald Trump】

Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa công khai can thiệp vào chính sách tiền tệ ngay trước thềm cuộc họp FOMC đầu tiên do Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Kevin Warsh chủ trì.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Meet the Press của NBC vào Chủ nhật, ông Trump tuyên bố rõ ràng rằng: “Không có bất kỳ lý do nào để tăng lãi suất” và kêu gọi Fed nên cắt giảm lãi suất. Ông nhấn mạnh rằng nền kinh tế Mỹ đang vận hành tích cực, vì vậy việc tăng lãi suất chẳng khác nào “trừng phạt thành công”, trong khi điều cần thiết là tạo thêm động lực tăng trưởng.

Mặc dù Trump vẫn nói rằng: “Kevin là một người rất xuất sắc và tôi hy vọng ông ấy sẽ đưa ra quyết định dựa trên đánh giá của riêng mình”, nhưng giới quan sát cho rằng thông điệp gây áp lực đối với Fed là rất rõ ràng.

Thời điểm đưa ra phát biểu này đặc biệt nhạy cảm. Báo cáo việc làm mạnh mẽ được công bố vào tuần trước cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sự ổn định, khiến kỳ vọng về khả năng Fed tăng lãi suất trong năm nay gia tăng đáng kể. Trong khi đó, ông Kevin Warsh vừa được Thượng viện phê chuẩn vào tháng trước và sẽ chủ trì cuộc họp chính sách đầu tiên vào ngày 16-17/6 trong bối cảnh kinh tế vĩ mô đầy thách thức.

Áp lực lạm phát và những bất đồng bên trong FedXung đột địa chính trị trở thành động lực chính của lạm phát

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã dẫn đến việc eo biển Hormuz bị phong tỏa, khiến giá dầu tăng mạnh và chi phí năng lượng lan rộng sang toàn bộ nền kinh tế Mỹ.

Tỷ lệ lạm phát của Mỹ trong tháng 4 đã tăng lên 3,8%, mức cao nhất trong ba năm qua. Nhiều nhà kinh tế dự báo số liệu tháng 5 có thể tiếp tục tăng lên khoảng 4,2%.

Quan điểm “diều hâu” xuất hiện trong nội bộ Fed

Chủ tịch Fed Cleveland, Beth Hammack, gần đây cho biết nếu xu hướng lạm phát cao tiếp tục kéo dài, Fed có thể sẽ phải “hành động trong tương lai gần”.

Một số thành viên FOMC đã bắt đầu thảo luận về khả năng tăng lãi suất trở lại thay vì cắt giảm lãi suất như thị trường kỳ vọng trước đó.

Bộ Tài chính giữ lập trường ôn hòa hơn

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho rằng việc Fed chờ đợi tác động của chiến tranh đối với lạm phát trở nên rõ ràng hơn trước khi đưa ra quyết định cắt giảm lãi suất là một cách tiếp cận hợp lý.

Quan điểm nhất quán của Trump: Kinh tế càng mạnh thì càng không nên tăng lãi suất

Lập luận của Trump vẫn nhất quán như trước đây: nền kinh tế càng tăng trưởng tốt thì Fed càng không nên thắt chặt chính sách tiền tệ.

Ông từng nhiều lần yêu cầu hạ mạnh lãi suất cơ bản từ mức hiện tại 3,5%-3,75% xuống khoảng 1% hoặc thấp hơn. Trong nhiệm kỳ trước, ông cũng nhiều lần chỉ trích cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell vì tốc độ cắt giảm lãi suất quá chậm.

Đối với Kevin Warsh, dù Trump thể hiện sự tôn trọng trên bề mặt khi cho rằng ông nên tự đưa ra quyết định, nhưng đồng thời cũng phát đi tín hiệu rõ ràng rằng chính quyền mong muốn Fed hỗ trợ tăng trưởng thay vì kiềm chế nền kinh tế bằng lãi suất cao.

Tính độc lập của Fed và tác động tới thị trường

Động thái mới nhất của Trump một lần nữa làm dấy lên tranh luận về tính độc lập của Fed.

Là người được Trump trực tiếp đề cử, Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với áp lực rất lớn trong cuộc họp chính sách đầu tiên. Một mặt, ông phải xử lý áp lực lạm phát do giá dầu tăng cao; mặt khác, ông cũng phải đối diện với những lời kêu gọi cắt giảm lãi suất từ Nhà Trắng.

Hiện tại, triển vọng đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều bất ổn. Nếu eo biển Hormuz không thể nhanh chóng mở cửa trở lại một cách ổn định, giá năng lượng cao có thể tiếp tục thúc đẩy lạm phát và hạn chế khả năng nới lỏng chính sách của Fed.

Ngược lại, nếu các cuộc đàm phán đạt được tiến triển đáng kể và giá dầu giảm trở lại, điều đó có thể mở ra cơ hội cho Fed xem xét cắt giảm lãi suất.

Giới đầu tư hiện đang theo dõi sát sao cuộc họp FOMC tháng 6. Bất kỳ tín hiệu nào đi ngược với kỳ vọng của Trump đều có thể làm gia tăng biến động trên thị trường tài chính.

Đánh giá tổng thể

Việc Trump công khai gây áp lực đã khiến môi trường hoạch định chính sách của Fed trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại Trung Đông gia tăng trong khi kinh tế Mỹ vẫn duy trì khả năng chống chịu tương đối tốt, Kevin Warsh sẽ phải tìm kiếm sự cân bằng giữa việc bảo vệ tính độc lập của chính sách tiền tệ và đối mặt với áp lực chính trị.

Trong ngắn hạn, dữ liệu lạm phát và xu hướng giá dầu sẽ tiếp tục là yếu tố dẫn dắt kỳ vọng thị trường. Về trung và dài hạn, chỉ khi căng thẳng Mỹ - Iran có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng, Fed mới có thể quay trở lại quỹ đạo điều hành dựa trên dữ liệu kinh tế một cách chủ động hơn.

Hiện nay, nguy cơ “lạm phát đình trệ” (stagflation) cùng với rủi ro can thiệp chính trị đang trở thành những biến số quan trọng ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường tài chính toàn cầu.