Lạm phát Mỹ tháng 6 giảm lần đầu tiên kể từ năm 2020, kỳ vọng Fed tăng lãi suất giảm mạnh

Ngày 14/7, Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,4% so với tháng trước, đánh dấu lần giảm đầu tiên kể từ năm 2020. Mức giảm này chủ yếu do giá xăng lao dốc gần 10%, mức giảm lớn nhất kể từ năm 2022, trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran tạm thời hạ nhiệt. Chỉ số lạm phát cốt lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) đi ngang so với tháng trước.

Dù vậy, trên cơ sở so với cùng kỳ năm ngoái, CPI tổng thể vẫn tăng 3,5% và CPI cốt lõi tăng 2,6%. Chỉ số dịch vụ mà Fed theo dõi sát sao (loại trừ nhà ở và năng lượng) giảm 0,2%, mức giảm mạnh nhất kể từ khi đại dịch bùng phát, do phí bảo hiểm xe cơ giới và dịch vụ viễn thông sụt giảm.

Ngay sau khi báo cáo được công bố, chỉ số S&P 500 tăng điểm, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm và đồng USD yếu xuống mức thấp nhất trong một tháng. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm giảm tới 14 điểm cơ bản xuống 4,14%, mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 2. Xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 7, theo thị trường hoán đổi lãi suất, giảm từ khoảng 40% xuống còn 20%.

Trên thị trường tương lai quỹ liên bang, các nhà giao dịch đã tích lũy vị thế bán khống lớn trước khi báo cáo được công bố, với khối lượng hợp đồng mở đối với hợp đồng tương lai tháng 8 tăng khoảng gấp đôi kể từ đầu tháng 6. Dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho thấy các quỹ đầu cơ nắm giữ vị thế bán khống ròng lớn nhất kể từ tháng 9 sau khi tăng mạnh các vị thế này trong tháng 7.

Tuy nhiên, báo cáo CPI bất ngờ đã khiến các nhà giao dịch phải thoát khỏi các vị thế này, đẩy xác suất tăng lãi suất trong tháng 7 xuống dưới 20%. Các nhà giao dịch hiện chuyển sự chú ý sang các cuộc họp của Fed vào tháng 9 và tháng 10.

Trên thị trường quyền chọn SOFR, các nhà giao dịch tập trung vào các quyền chọn mua xung quanh mức giá thực hiện 96,375, với các giao dịch bao gồm chiến lược quyền chọn mua chênh lệch và quyền chọn mua tỷ lệ 1x2. Mức giá 96,50 vẫn là mức có khối lượng mở lớn nhất, trong khi 96,375 đứng thứ hai.

Trong phiên điều trần kéo dài ba giờ trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ cùng ngày, Chủ tịch Fed Kevin Warsh khẳng định các quan chức ngân hàng trung ương “không có sự khoan nhượng với lạm phát cao kéo dài”. Ông tuyên bố: “Nếu chúng tôi thực hiện chính sách đúng đắn - và chúng tôi sẽ làm được - cơn sốt lạm phát của năm năm qua sẽ là dĩ vãng”.

Khi được các nhà lập pháp chất vấn về kế hoạch kiểm soát lạm phát, Warsh lần đầu tiên đưa ra gợi ý về cách Fed có thể phản ứng nếu lạm phát không hạ nhiệt. Ông tuyên bố Fed “có những công cụ để làm điều đó” và cho biết trong thời gian tới ông sẽ yêu cầu các đồng nghiệp có một “cuộc tranh luận nội bộ nghiêm túc về phạm vi và thời điểm cần triển khai các công cụ đó”.

Các nhà kinh tế cho rằng đây là lần gần nhất Warsh thừa nhận Fed có thể tăng lãi suất để đối phó với lạm phát cao kéo dài, dù ông không đưa ra tín hiệu rõ ràng về việc tăng lãi suất trong ngắn hạn. Các nhà kinh tế của Goldman Sachs mô tả đây là “những gợi ý về quan điểm của ông trong việc ứng phó với lạm phát cao do các cú sốc cung gây ra”.

Tuy nhiên, Jason Furman, cựu kinh tế gia hàng đầu dưới thời Tổng thống Obama và hiện là giáo sư tại Trường Chính phủ Harvard Kennedy, cho rằng Warsh đã nhất quán và tránh đưa ra bất kỳ định hướng mới nào. “Bất kỳ ai nghĩ rằng họ đang nghe thấy những gợi ý về kế hoạch tương lai của ông ấy đều đang hiểu sai,” Furman nói.

Về dữ liệu CPI tháng 6, Warsh khẳng định dù tốt hơn dự kiến nhưng “vẫn còn một chặng đường dài”. Ông nhấn mạnh: “Tôi sẽ không đứng đây và nói rằng nhiệm vụ đã hoàn thành. Điều tôi muốn nói là còn rất nhiều việc phải làm”.

Warsh cũng tái khẳng định cam kết về một cuộc cải tổ lớn đối với ngân hàng trung ương. Ông tuyên bố: “Chúng tôi cần một sự thay đổi chế độ trong chính sách và cần xem xét mới về các hoạt động, một số đã hoạt động hiệu quả, một số thì chưa”. Năm lực lượng đặc nhiệm mới mà Fed thành lập đang bắt đầu với “một tờ giấy trắng” và sẽ chia sẻ kết quả trong năm nay.

Về quan hệ với Tổng thống Donald Trump - người đã liên tục kêu gọi lãi suất thấp hơn - Warsh khẳng định ông sẽ đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế ngay cả khi bị chỉ trích công khai.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch phụ trách giám sát của Fed, Michelle Bowman, trong một hội nghị về tài chính toàn diện cùng ngày, tuyên bố các ngân hàng nên được tự quyết định thời điểm áp dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo. “Quyết định về thời điểm và cách thức đổi mới thuộc về mỗi ngân hàng và ban lãnh đạo của họ. Họ hiểu khách hàng, cộng đồng và khẩu vị rủi ro của mình hơn chúng tôi”. Bowman nhấn mạnh Fed nên “đặt ra kỳ vọng rõ ràng, minh bạch và không vi quản lý các quyết định kinh doanh cá nhân” liên quan đến đổi mới.

Cùng hội nghị đó, Thống đốc Fed Michael Barr cho biết dù ông hoan nghênh đổi mới, vẫn chưa rõ AI sẽ làm giảm hay gia tăng bất bình đẳng về thu nhập và tài sản.

Các nhà kinh tế cảnh báo rằng sự giảm phát trong tháng 6 có thể chỉ là tạm thời. Omair Sharif, Chủ tịch của Inflation Insights LLC, nhận định: “Sự yếu kém này có thể sẽ chỉ là tạm thời và sẽ biến mất ngay trong báo cáo của tháng tới. Đây là tin vui cho Fed, nhưng khó có thể nói là nhiệm vụ đã hoàn thành”. Pooja Sriram, nhà kinh tế cấp cao tại Barclays, cảnh báo: “Với những hạn chế về chuỗi cung ứng đang xuất hiện trở lại, tôi sẽ nói rằng điều này tạo ra một vấn đề lạm phát vào cuối năm nay, có thể là đầu năm sau”.

Trên thị trường trái phiếu, đà tăng giá đã phần nào hạ nhiệt vào cuối phiên sau khi Warsh có phát biểu theo hướng diều hâu trong phiên điều trần.

Andrew Sacher và Troy Durie của Barclays nhận định: “Lạm phát hàng hóa cốt lõi âm và lạm phát siêu lõi giảm. Điều này để lại cho Warsh điều tốt nhất của cả hai thế giới: ông có thể tiếp tục có lập trường diều hâu mà không cần phải tăng lãi suất”. Edward Harrison nhận xét: “Chừng nào chiến tranh với Iran vẫn tiếp diễn, chúng ta nên xem đà tăng giá của thứ Ba chỉ là một đợt phục hồi nhất thời giữa áp lực tăng giá không ngừng đối với giá cả và do đó cả lợi suất trái phiếu kho bạc”.

Nguồn: Bloomberg