Rủi ro phong tỏa kép tại eo biển Hormuz và Biển Đỏ, xung đột Trung Đông leo thang toàn diện

【Hình 1: Bản đồ eo biển Hormuz】

Khi hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, đồng thời lực lượng Houthi đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, giá dầu quốc tế trong phiên giao dịch ngày thứ Năm đã vượt mốc 100 USD/thùng, lần đầu tiên trong hai tháng chạm ngưỡng tâm lý quan trọng này.

Dầu Brent đang hướng tới mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ khi xung đột leo thang vào tháng 3 năm nay, trong khi hợp đồng tương lai dầu Murban đã tăng vọt lên 108 USD/thùng. Thị trường nhanh chóng chuyển từ lo ngại dư cung dầu thô toàn cầu sang nỗi lo gián đoạn nguồn cung, khiến phần bù rủi ro địa chính trị (geopolitical risk premium) quay trở lại mạnh mẽ.

【Hình 2: Biểu đồ giá dầu Mỹ】

Động lực chính thúc đẩy đợt tăng giá lần này là tuyên bố của lực lượng Houthi về việc tấn công các tàu chở dầu của Saudi Arabia và đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, biến tuyến hàng hải Biển Đỏ trở thành một điểm nóng mới của xung đột.

Cùng thời điểm, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đang “tiến rất gần” đến quyết định phát động một cuộc tấn công quy mô lớn chưa từng có nhằm vào Iran. Bên cạnh đó, các cuộc tấn công liên tiếp bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các cơ sở lọc dầu của Nga cũng tạo thêm áp lực lên nguồn cung sản phẩm dầu tinh chế toàn cầu.

Bà Kelly Xu, chiến lược gia hàng hóa của Oxford Economics, nhận định rằng sự bất định về diễn biến địa chính trị đang khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh theo cả hai chiều.

Trong khi đó, ông Jorge León, Giám đốc phân tích địa chính trị của Rystad Energy, cảnh báo rằng nếu các nỗ lực ngừng bắn thất bại, eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn và các mối đe dọa từ lực lượng Houthi gia tăng, giá dầu hoàn toàn có thể bước vào một đợt tăng mạnh mới.

Nguồn tin từ Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hiện eo biển Hormuz vẫn chưa thể lưu thông bình thường và việc kiểm soát tàu thuyền chỉ được nới lỏng sau khi tình hình ổn định trở lại.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định tuyến hàng hải này vẫn mở cửa đối với các tàu thương mại hợp pháp, song lưu lượng vận tải thương mại thực tế đã giảm đáng kể.

Iran cũng nhiều lần tuyên bố sẽ áp dụng các quy định mới đối với hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, bao gồm khả năng thu phí quá cảnh, tạo thêm căng thẳng với lập trường của Mỹ.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hiện đang lên kế hoạch xây dựng một cảng biển mới tại bờ biển phía Đông nhằm đa dạng hóa tuyến vận chuyển và giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Ngành vận tải biển toàn cầu hiện phải đối mặt đồng thời với rủi ro tuân thủ lệnh trừng phạt và nguy cơ tàu bị bắt giữ.

Việc giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng phản ánh tác động ngày càng sâu rộng của xung đột Trung Đông đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Rủi ro kép tại eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb, các động thái từ Iran và lực lượng Houthi, cùng khả năng Mỹ mở rộng quy mô quân sự đều đang làm gia tăng đáng kể phần bù rủi ro về nguồn cung.

Đáng chú ý, rủi ro đối với các sản phẩm dầu tinh chế và khí tự nhiên hiện có thể còn lớn hơn so với dầu thô, trong bối cảnh thời gian để châu Âu tích trữ năng lượng trước mùa đông đang dần thu hẹp.

Trong ngắn hạn, giá dầu tăng sẽ tiếp tục làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, đồng thời ảnh hưởng đến dư địa điều hành chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng như triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Về trung và dài hạn, chỉ khi xung đột được kiểm soát hiệu quả và hoạt động vận tải qua các tuyến hàng hải chiến lược trở lại bình thường, giá năng lượng mới có thể ổn định một cách bền vững.

Hiện nay, rủi ro địa chính trị đã trở thành biến số bất định lớn nhất đối với nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu. Nhà đầu tư cần tiếp tục theo dõi sát các diễn biến mới.

Cảnh báo rủi ro

Những quan điểm, phân tích, nghiên cứu, mức giá hoặc các thông tin khác được đề cập ở trên chỉ nhằm mục đích cung cấp bình luận chung về thị trường và không đại diện cho lập trường của nền tảng này. Nhà đầu tư cần tự đánh giá rủi ro và chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với mọi quyết định đầu tư. Vui lòng giao dịch một cách thận trọng.