FOMO: Vì sao nỗi sợ bỏ lỡ khiến bạn vào lệnh vội?

Khi giá của một cặp tiền, tức cặp gồm hai đồng tiền được giao dịch với nhau, tăng mạnh trước mắt, nhiều người mới bắt đầu cảm thấy bồn chồn. Họ sợ rằng nếu mình không tham gia thì cơ hội sẽ trôi qua. Cảm giác đó có tên quen thuộc là FOMO, viết tắt của Fear Of Missing Out, nghĩa là nỗi sợ bị bỏ lỡ. Nó thường khiến quyết định bị bóp méo nặng nề.

Trong thị trường ngoại hối, nơi các cặp tiền được trao đổi, lệnh giao dịch là hành động mua hoặc bán một cặp tiền. FOMO xuất hiện khi giá di chuyển nhanh và người quan sát lo mình đứng ngoài trong khi những người khác có thể đang có lợi. Bộ não con người phản ứng mạnh với việc mất cơ hội hơn là với việc đạt được lợi nhuận, nên cảm giác khẩn cấp rất dễ lấn át lý trí.

Một quyết định có kiểm soát thường cần xác định điểm vào, mức giá dự kiến để đặt lệnh, cùng với điểm dừng lỗ và kích thước lệnh. Kích thước lệnh là lượng tiền dùng cho lệnh giao dịch. Điểm dừng lỗ là mức giá đặt trước để tự động đóng lệnh nếu thị trường đi ngược lại, nhằm giới hạn thua lỗ. Khi FOMO lên tiếng, người giao dịch dễ bỏ qua các bước kiểm tra trên.

Mục lục

01

Ví dụ giả định: Minh và hai lần vào lệnh vội

02

Làm sao nhận diện FOMO trước khi quyết định?

Ví dụ giả định: Minh và hai lần vào lệnh vội

Tình huống dưới đây hoàn toàn là giả định để minh họa, không phải lời khuyên giao dịch. Minh là một người mới tham gia trong một phiên mô phỏng. Anh theo dõi cặp EUR/JPY, tức cặp đồng euro và đồng yên Nhật; giá bắt đầu phiên quanh mức 184,59, được lấy làm mốc tham chiếu cho ví dụ, rồi tăng nhanh. Trên biểu đồ nến, mỗi cây nến là một thanh thể hiện biến động giá trong một khoảng thời gian; nến xanh thường có nghĩa giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, tức giá tăng trong khoảng đó. Thấy nến xanh dài, Minh có cảm giác bản thân sắp bỏ lỡ nhịp chuyển động.

Anh đặt một lệnh giao dịch mua tại 185,20 và đặt điểm dừng lỗ ở 184,60. Với cặp EUR/JPY, một pip, tức đơn vị thay đổi giá nhỏ nhất, thường tương ứng với 0,01. Như vậy, từ 185,20 xuống 184,60 là 60 pip. Giá nhích lên một chút rồi đảo chiều. Lệnh của Minh chạm điểm dừng lỗ, anh thua 60 pip và lệnh bị đóng, thường gọi là bị cắt lỗ.

Vài giờ sau, giá quay đầu tăng và Minh lại thấy tiếc. Anh tiếp tục đặt một lệnh mua tại 185,80, nhưng giá lại giảm về 185,20. Mức lỗ so với giá vào lệnh là khoảng 60 pip. Điểm chính không phải là mức giá đúng hay sai. Minh không xác định trước vùng giá hợp lý, không kiểm tra lại kế hoạch. Anh hành động vì nỗi sợ bị bỏ lỡ, và vòng lặp đó khiến hai quyết định liên tiếp đều chạm mức thua lỗ.

Làm sao nhận diện FOMO trước khi quyết định?

Vòng lặp FOMO có thể nhận ra qua các giai đoạn sau:

• Giai đoạn 1: Giá di chuyển mạnh và màn hình xuất hiện nhiều nến xanh. Cảm giác cơ hội đang đến khiến người giao dịch muốn tham gia.
• Giai đoạn 2: Nỗi sợ bị bỏ lỡ xuất hiện. Người giao dịch nghĩ đến khả năng hối hận nếu đứng ngoài.
• Giai đoạn 3: Một lệnh được đặt vội, không có kế hoạch hoặc điểm dừng lỗ rõ ràng.
• Giai đoạn 4: Giá đảo chiều và lệnh bị cắt lỗ. Tài khoản giảm.
• Giai đoạn 5: Hối tiếc và bực bội. Cảm xúc này dễ đẩy người giao dịch vào một lệnh mới để gỡ lại, và vòng lặp bắt đầu từ đầu.

Điểm đáng chú ý là giai đoạn 5 dễ trở thành giai đoạn 1 của vòng lặp mới. Một lần thua vì vội vàng có thể tạo ra cảm giác muốn gỡ nhanh, và cảm giác đó lại khiến người giao dịch tìm kiếm cơ hội trong lúc nóng vội. Một cách tự kiểm tra là viết ra câu trả lời cho ba mục: xu hướng đang được nhìn nhận, điểm dừng lỗ dự kiến, mức thua lỗ tối đa chấp nhận được. Nếu không viết ra được, cảm xúc có thể đang dẫn đường.

FOMO là phản ứng tự nhiên, không phải dấu hiệu cho thấy người giao dịch yếu kém. Điều quan trọng là nhận diện nó trước khi nó biến thành một lệnh không có kế hoạch. Khi thấy rõ mình đang ở giai đoạn nào, người giao dịch có thêm khoảng trống để quyết định theo đúng kế hoạch, thay vì theo cảm xúc.

Vòng lặp FOMO thường lặp lại sau một lần thua lỗ.