Dòng vốn toàn cầu bất ngờ xoay vòng: "Cá mập" rút 28 tỷ USD, "cá nhỏ" FOMO, tiền đổ về đâu?

Trong những tuần đầu năm 2026, thị trường tài chính toàn cầu chứng kiến một bước ngoặt lớn: dòng vốn tổ chức ào ạt rút khỏi chứng khoán Mỹ, đúng lúc nhà đầu tư cá nhân nước này lại mua vào mạnh mẽ nhất. Sự dịch chuyển này được thúc đẩy bởi lợi nhuận kỷ lục, đồng USD suy yếu và một cơn bão chính trị hiếm có tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, mở ra cơ hội mới tại các thị trường mới nổi, hàng hóa và vàng.

Các ý chính trong bài:

• Các quỹ cổ phiếu Mỹ ghi nhận dòng tiền rút ròng 28 tỷ USD chỉ trong 3 tuần cuối năm 2025, nhưng tuần cuối năm đó lại hút vào kỷ lục 79 tỷ USD, cho thấy sự biến động cực đoan.
• Nhà đầu tư cá nhân Mỹ (retail investors) mua ròng 10.1 tỷ USD cổ phiếu Mỹ đầu năm 2026, vượt xa mức trung bình, trong khi đồng thời cũng mua ròng lượng lớn quỹ ETF vàng GLD suốt năm 2025.
• Đồng USD mất 9% giá trị trong năm 2025, và cuộc điều tra hình sự của Bộ Tư pháp Mỹ nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell khiến đồng tiền này thêm áp lực.
• Dòng vốn toàn cầu đang đổ mạnh vào thị trường mới nổi (EM), với lợi nhuận đạt 34.4% năm 2025; riêng Ấn Độ là ngoại lệ khi bị rút ròng kỷ lục 18 tỷ USD và có khởi đầu năm 2026 tồi tệ nhất thập kỷ.

Sự phân kỳ hiếm có giữa “cá mập” và “cá nhỏ”

Tuần đầu tiên của năm 2026 chứng kiến thị trường chứng khoán Mỹ điều chỉnh nhẹ, với chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite lần lượt giảm 1.1% và 1.6% so với tuần trước đó. Tuy nhiên, diễn biến đằng sau những con số điểm chỉ số lại vô cùng phức tạp và chứa đựng sự phân kỳ hiếm thấy giữa nhà đầu tư tổ chức và cá nhân.

Theo báo cáo “Global Liquidity Tracker” của Elara Capital, các quỹ cổ phiếu tập trung vào thị trường Mỹ đã chứng kiến dòng tiền ròng rút ra mạnh mẽ 28 tỷ USD chỉ trong ba tuần cuối cùng của năm 2025. Động thái này cho thấy các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu, hay còn gọi là “cá mập”, đang thận trọng thu hồi vốn sau một giai đoạn tăng trưởng dài. Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn một chiều.

Cùng theo báo cáo của Elara Securities, chính những tuần cuối năm 2025 cũng chứng kiến một tuần có dòng tiền vào kỷ lục lên tới 79 tỷ USD vào các quỹ cổ phiếu Mỹ, phản ánh sự biến động và phân hóa cực lớn trong kỳ vọng của các nhà đầu tư.

Nguyên nhân cốt lõi của việc rút vốn được chỉ ra rất rõ ràng: lợi nhuận luỹ kế 3 năm của các quỹ cổ phiếu Mỹ đã lên tới gần 70%. Nhà phân tích Sunil Jain của Elara cảnh báo, lịch sử cho thấy mỗi khi mốc lợi nhuận 70% này bị phá vỡ – như từng xảy ra vào tháng 9/2014 và tháng 12/2021 – một đợt điều chỉnh mạnh thường theo sau, và nhà đầu tư phải mất hơn hai năm để lấy lại đỉnh cũ.

Trái ngược hoàn toàn với xu hướng thận trọng của các tổ chức, nhà đầu tư cá nhân Mỹ (retail investors) lại đang thể hiện tâm lý “FOMO” rõ rệt. Theo dữ liệu từ JPMorgan được Bloomberg trích dẫn, kể từ đầu năm 2026, nhóm này đã mua ròng khoảng 10.1 tỷ USD cổ phiếu Mỹ, chủ yếu thông qua các quỹ ETF. Con số này vượt xa mức trung bình hàng tuần trong 12 tháng trước đó là 6.5 tỷ USD.

Sự chênh lệch này làm dấy lên lo ngại về một “bong bóng” tiềm ẩn, khi những người mới tham gia thị trường thường có xu hướng vào cuối chu kỳ vì tâm lý đám đông, trong khi các tổ chức sở hữu thông tin và nguồn lực lại âm thầm rút lui trước. Nỗi lo về một bong bóng chứng khoán, đặc biệt được thúc đẩy bởi làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) thống trị năm 2025, vẫn chưa thực sự vỡ òn nhưng đang khiến nhiều chuyên gia cảnh giác.

Động lực dịch chuyển

Sự xoay vòng của dòng vốn toàn cầu không chỉ đơn thuần là hoạt động chốt lời. Nó được thúc đẩy bởi một tổ hợp các yếu tố vĩ mô và chính trị phức tạp, trong đó đồng USD và tính độc lập của Fed đang là tâm điểm.

Yếu tố đầu tiên và trực tiếp nhất là mức lợi nhuận khổng lồ đang được “bỏ vào túi”. Với mức sinh lời gần 70% trong ba năm, việc các nhà đầu tư tổ chức quyết định thu một phần thành quả là điều dễ hiểu.

Yếu tố thứ hai đến từ sự suy yếu của đồng USD. Năm 2025, đồng bạc xanh đã mất giá hơn 9% – mức giảm lớn nhất kể từ năm 2017, theo xác nhận từ nhiều nguồn tin tài chính uy tín như Reuters và CNBC. Sự suy yếu của đồng tiền dự trữ toàn cầu làm giảm sức hấp dẫn tương đối của tài sản định danh USD và thúc đẩy các nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội ở những nơi khác.

Yếu tố bất ngờ thứ ba, và có thể là quan trọng nhất, là cuộc điều tra hình sự của Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell. Sự kiện chấn động này, được các hãng tin lớn như ABC News, Politico, The New York Times và CNN đồng loạt đưa tin vào đầu tháng 1/2026, liên quan đến các phát biểu của ông Powell trước Quốc hội về dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2.5 tỷ USD tại Washington, D.C.. Arvind Sanger, đối tác quản lý tại Geosphere Capital Management, một quỹ quản lý hơn 200 triệu USD tài sản tại New York, nhận định rằng “sự yếu đi của đồng đô la là một trong những rủi ro lớn, và hành động gần đây nhắm vào Fed càng làm nổi bật rủi ro đó”.

Dù ông Powell đã lên tiếng khẳng định sẽ tiếp tục thực thi chính sách dựa trên đánh giá độc lập, thị trường vẫn cực kỳ lo ngại về sự bất ổn này có thể làm suy yếu thêm niềm tin vào đồng USD và tính độc lập của Fed. Các nhà phân trị tại Evercore ISI cảnh báo hậu quả có thể bao gồm việc đồng USD suy yếu hơn nữa, trái phiếu và cổ phiếu Mỹ giảm mạnh, và dòng tiền đổ xô vào các tài sản trú ẩn an toàn như vàng. Sự kiện này đã trở thành chất xúc tác mạnh mẽ thúc đẩy xu hướng dịch chuyển vốn ra khỏi Mỹ.

Điểm đến mới của dòng tiền

Vậy, hàng chục tỷ USD rút khỏi thị trường Mỹ đang chảy về đâu? Câu trả lời tập trung vào ba hướng chính: các thị trường mới nổi (EM) có liên kết công nghệ, hàng hóa công nghiệp và đặc biệt là kim loại quý – một chiến lược đầu tư được mô tả là “chống lại đồng USD”.

Các thị trường châu Á như Đài Loan và Hàn Quốc – những trung tâm then chốt của chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu – đang thu hút dòng vốn mạnh mẽ. Theo dữ liệu từ JPMorgan, nhà đầu tư toàn cầu đã thu về lợi nhuận hấp dẫn 34.4% tính bằng USD từ các thị trường mới nổi trong năm 2025. Xu hướng này vẫn tiếp diễn đầu năm 2026, khi Reuters ghi nhận dòng vốn vào quỹ cổ phiếu các thị trường mới nổi đạt mức cao nhất trong sáu tuần vào đầu tháng 1.

Tuy nhiên, điểm nhấn đáng chú ý nhất là sự bùng nổ đầu tư vào vàng và bạc. Theo Michael Widmer, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kim loại tại Bank of America (BofA), dòng vốn chảy vào các quỹ ETF được hỗ trợ bằng vàng đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2020.

Vàng tăng giá 65% trong năm 2025, và BofA dự báo giá vàng có thể chạm mốc 5.000 USD/ounce vào năm 2026. Đáng chú ý, chính các nhà đầu tư cá nhân Mỹ – nhóm đang FOMO vào cổ phiếu – cũng là lực lượng mua vàng mạnh mẽ. Dữ liệu từ JPMorgan cho thấy họ đã mua ròng một lượng lớn quỹ ETF vàng GLD trong suốt năm 2025, với khối lượng ở mức cao nhất trong nhiều năm.

Tương tự, bạc cũng ghi nhận mức tăng gần 150% trong năm 2025. Các quỹ lớn như iShare Silver Trust (SLV) của BlackRock đã chi gần 3.4 tỷ USD để mua bạc trong năm qua. Việc các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng để đa dạng hóa dự trữ, cùng với môi trường lãi suất toàn cầu có khả năng hạ xuống, đang củng cố thêm cho xu hướng này. Ông Widmer nhận định: “Tôi không thấy môi trường tăng giá sẽ kết thúc sớm”.

Đầu tư vào kim loại quý hiện không chỉ là công cụ phòng ngừa rủi ro mà còn là một kênh sinh lời chính thống, khi nó đang chứng minh được khả năng đóng góp tích cực vào hiệu suất danh mục đầu tư.

Trường hợp đặc biệt

Trong bức tranh chung về thị trường mới nổi, Ấn Độ nổi lên như một trường hợp đặc biệt. Mặc dù cùng là một nền kinh tế mới nổi lớn, nhưng dường như quốc gia Nam Á này vẫn chưa trở thành điểm đến ưu tiên của làn sóng vốn mới.

Năm 2025, chỉ số Sensex của Ấn Độ là chỉ số chứng khoán có hiệu suất tệ nhất thế giới nếu tính bằng USD. Nguyên nhân đến từ việc tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp không đáp ứng được kỳ vọng và định giá quá cao trong những năm trước, dẫn đến việc nhà đầu tư nước ngoài rút kỷ lục 18 tỷ USD khỏi thị trường này.

Đầu năm 2026, thị trường Ấn Độ tiếp tục khởi đầu tồi tệ nhất trong vòng một thập kỷ. Chỉ trong tám phiên giao dịch đầu tiên, các cổ phiếu niêm yết trên Sàn giao dịch Chứng khoán Bombay (BSE) đã mất khoảng 15 lakh crore rupee, tương đương 17 tỷ USD giá trị vốn hóa, như các báo cáo từ Economic Times và Reuters ghi nhận.

Báo cáo của Elara Capital chỉ ra rằng, mặc dù dòng tiền rút ròng khỏi các quỹ tập trung vào Ấn Độ đã tạm dừng trong bảy tuần liên tiếp, song chưa có dấu hiệu dòng vốn mới đổ vào mạnh mẽ. Gánh nặng chính được cho là thiếu tiến triển trong đàm phán thuế quan với Mỹ, tạo ra bất ổn kéo dài cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn lạc quan về triển vọng trung hạn. David Chao, chiến lược gia thị trường toàn cầu (châu Á – Thái Bình Dương) tại Invesco, nhận định: “Tôi nghĩ rằng họ sẽ bắt đầu phân bổ nhiều hơn vào Ấn Độ vì thị trường này đã underperform, đồng thời dự báo lợi nhuận doanh nghiệp cuối cùng cũng đang cải thiện”. Các dữ liệu gần đây cho thấy dấu hiệu tích cực từ chi tiêu vốn và tiêu dùng nội địa, dù áp lực từ bất ổn thương mại vẫn là gánh nặng lớn.

Thị trường của nhà đầu tư thực thụ đã trở lại?

Sự dịch chuyển vốn quy mô lớn này đang đánh dấu một sự thay đổi trong “cục diện” thị trường tài chính toàn cầu. Như phân tích của BlackRock, tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới, nếu giai đoạn 2020-2024 giống như một sòng bạc nơi hầu hết mọi “bàn cược” đều thắng, thì năm 2026 sẽ giống một “thị trường của nhà đầu tư” hơn là của “con bạc”. Điều này có nghĩa thành công sẽ không còn đến từ việc đuổi theo mọi xu hướng nóng, mà từ việc định vị danh mục một cách thận trọng và tập trung vào những kết quả có xác suất cao.

Trong bối cảnh này, các nhà đầu tư cần nhận thức rõ về những rủi ro mới. Cuộc điều tra nhắm vào Chủ tịch Fed Powell không chỉ là một sự kiện chính trị đơn lẻ, mà còn có nguy cơ làm suy yếu niềm tin vào tính độc lập và khả năng dự đoán chính sách của ngân hàng trung ương quan trọng nhất thế giới. Sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ có thể khiến Mỹ phải trả giá bằng một “phí bảo hiểm rủi ro” cao hơn, làm tăng chi phí vốn cho toàn bộ hệ thống tài chính, như cảnh báo của các chuyên gia tại Evercore ISI.

Đồng thời, việc dòng tiền đổ vào các tài sản như vàng và thị trường mới nổi cũng tiềm ẩn rủi ro về tính thanh khoản và biến động. Sự phân kỳ giữa hành vi của nhà đầu tư tổ chức và cá nhân tại Mỹ là một tín hiệu cảnh báo cổ điển về sự mất cân bằng trên thị trường. Như Reuters đã đưa tin ngày 9/1/2026, các dòng tiền toàn cầu đang phản ánh rõ ràng mối lo ngại về địa chính trị và lãi suất, dẫn đến sự tái cân bằng lớn.

Kết lại, làn sóng dịch chuyển vốn toàn cầu đầu năm 2026 không đơn thuần là một vòng quay chu kỳ. Nó được thúc đẩy bởi sự kết hợp của lợi nhuận kỷ lục, những bất ổn chính sách tiền tệ hiếm có và nỗ lực tái cân bằng danh mục sau một thập kỷ của tiền rẻ và thị trường tăng giá rộng khắp.

Đối với các nhà đầu tư, đây là thời điểm cần tỉnh táo, ưu tiên chất lượng tài sản và khả năng tạo dòng tiền bền vững, thay vì chỉ chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Như phân tích của BlackRock nhấn mạnh, trong một “thị trường của nhà đầu tư”, chìa khóa thành công nằm ở việc sở hữu các tài sản tạo ra dòng tiền, chấp nhận rằng sẽ có những đợt biến động, và dựa vào thu nhập cùng thời gian – hơn là may mắn ngắn hạn – để đạt được kết quả.

Sự dịch chuyển dòng vốn khỏi Mỹ không nhất thiết báo hiệu một cuộc suy thoái toàn cầu, mà có thể là dấu hiệu của sự đa dạng hóa danh mục lành mạnh trong một thế giới đầy biến động.