Lời nói đầu:Hơn 155.000 doanh nghiệp Việt rút lui khỏi thị trường trong 7 tháng đầu năm, tỷ lệ gia nhập thấp hơn giai đoạn COVID-19. Lãi suất vay 14-15% trong khi biên lợi nhuận chỉ 10% khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa đối mặt áp lực kép. VCCI kiến nghị cơ chế hỗ trợ vốn mới. Phân tích chuyên sâu từ góc nhìn chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 7 tháng đầu năm 2023 có hơn 187.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, trong khi hơn 155.000 doanh nghiệp rút lui. Cứ 10 doanh nghiệp rút lui thì chỉ có khoảng 12 doanh nghiệp gia nhập.

Mục lụcTỷ lệ gia nhập thấp hơn giai đoạn COVID-19
Năm 2020, thời điểm đại dịch bùng phát, có 179.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại, hơn 100.000 doanh nghiệp rút lui, tương đương 10 doanh nghiệp rút lui có 18 doanh nghiệp gia nhập. Tỷ lệ hiện tại thấp hơn đáng kể, phản ánh áp lực chi phí, vốn và môi trường kinh doanh đang gia tăng.
Bài toán vốn và chi phí tuân thủ
Ông Bùi Khánh Dũng, Tổng Giám đốc Công ty Musa Pacta, cho biết doanh nghiệp nông nghiệp khó chứng minh tài sản thế chấp vì cây trồng là tài sản đầu tư nhưng đất đai thuộc quyền sở hữu khác. Khoản vay thấp nhất của doanh nghiệp khoảng 7,8% tại ngân hàng nông nghiệp, trong khi vay thương mại lãi suất gần 16%.
Ông Lê Mai Hữu Lâm, Tổng Giám đốc Công ty Cát Vạn Lợi, nhận định doanh nghiệp đang “tứ bề thọ địch”. Chi phí tuân thủ về thuế, hóa đơn và chất lượng sản phẩm tăng, tạo áp lực ngắn hạn. Biên lợi nhuận doanh nghiệp sản xuất không quá 10%, trong khi lãi suất vay 14-15%/năm, buộc doanh nghiệp phải thận trọng trong đầu tư.
Nhận định từ chuyên gia
TS Nguyễn Quốc Việt (Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng khu vực doanh nghiệp đang khó khăn hơn năm ngoái. Áp lực đến từ chi phí đầu vào tăng do bất ổn địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng, cùng với thay đổi thể chế khiến doanh nghiệp nhỏ khó thích nghi với yêu cầu mới về thuế và truy xuất nguồn gốc. Chi phí xuất khẩu cũng tăng do tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe.
Kiến nghị và cơ hội
VCCI đề nghị Bộ Tài chính cần cơ chế cụ thể để vốn thực sự đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời hoàn thiện quy định nhận tài sản bảo đảm là máy móc, hàng tồn kho và khoản phải thu.
Bên cạnh khó khăn, ông Lê Mai Hữu Lâm nhấn mạnh quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia thị trường quốc tế.