Thanh khoản toàn cầu thắt chặt gây sức ép lên đồng Yên sau chiến thắng áp đảo của đảng LDP

Đồng Yên Nhật đang đối mặt với áp lực suy yếu mạnh mẽ khi thanh khoản toàn cầu bị rút ra từ các khoản thanh toán nợ công khổng lồ của Mỹ, kết hợp với chiến thắng bầu cử thuyết phục của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) tại Nhật Bản ngày 8/2/2026, mở đường cho chính sách tài khóa mở rộng dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sanae Takaichi.

Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến những biến động phức tạp đầu năm 2026, với đồng yên Nhật nổi lên như một tâm điểm chú ý. Không chỉ chịu ảnh hưởng từ động lực thanh khoản siết chặt tại Mỹ, đồng tiền này còn đối mặt với những thay đổi chính trị nội tại Nhật Bản sau cuộc bầu cử hạ viện. Theo các phân tích từ các tổ chức tài chính lớn và dữ liệu mới nhất, sự kết hợp giữa hai yếu tố này đang đẩy tỷ giá USD/JPY tiến gần hơn đến các ngưỡng kháng cự quan trọng, đồng thời tạo ra những hệ lụy lan tỏa đến nhiều lớp tài sản khác.

Sự thắt chặt thanh khoản tại Mỹ: Gánh nặng 150 tỷ USD từ Kho bạc

Hệ thống tài chính toàn cầu đang đứng trước một thử thách thanh khoản kép, bắt đầu từ phía Mỹ, nơi Bộ Tài chính đang đối mặt với lịch thanh toán nợ công dày đặc. Chỉ trong tuần đầu tháng 2, khoảng 62 tỷ USD trái phiếu kho bạc ngắn hạn (T-bills) đã được thanh toán, rút bớt một lượng thanh khoản đáng kể khỏi hệ thống ngân hàng.

Đến ngày 17/2, thêm khoảng 35 tỷ USD từ các khoản lãi coupon của trái phiếu dài hạn sẽ được giải quyết. Nếu tính thêm lịch phát hành T-bills cho tuần tiếp theo, con số tổng cộng có thể lên đến 150 tỷ USD trong vòng hai tuần.

Những con số này, được tổng hợp từ báo cáo của Treasury Borrowing Advisory Committee và các nguồn theo dõi thị trường, cho thấy không có dấu hiệu dòng tiền nhàn rỗi (“cash on the sidelines”) đang được huy động để tài trợ nợ công.

Thay vào đó, nguồn tiền dường như đang chảy từ bảng cân đối kế toán của các primary dealers – những tổ chức tài chính lớn chịu trách nhiệm phân phối trái phiếu chính phủ. Điều này có thể làm giảm khả năng cung cấp thanh khoản của họ cho các bộ phận khác của thị trường, chẳng hạn như các hoạt động đòn bẩy.

Hậu quả của hiện tượng này không hề nhỏ. Khi các nhà kinh doanh chính phải hấp thụ lượng trái phiếu lớn, khả năng cung cấp thanh khoản cho các phân khúc khác của thị trường bị thu hẹp, đặc biệt là trong lĩnh vực đòn bẩy. Dữ liệu dự trữ ngân hàng tại Fed (reserve balances) và mức nợ ký quỹ trong tháng 1/2026 cho thấy dấu hiệu suy giảm.

Trước những áp lực thanh khoản tiềm tàng, Fed đã có những động thái chủ động. Kể từ ngày 12 tháng 12 năm 2025, Fed đã bắt đầu mua 40 tỷ USD trái phiếu Kho bạc kỳ hạn ngắn (T-bills) mỗi tháng thông qua chương trình “Mua vào Quản lý Dự trữ” (Reserve Management Purchases - RMPs). Mục tiêu của các giao dịch mua RMP này là duy trì mức dự trữ dồi dào trong hệ thống ngân hàng một cách khiêm tốn.

Chiến thắng áp đảo của LDP và kỷ nguyên mới của chính sách “chạy nóng”

Song song với diễn biến tại Mỹ, bức tranh tại Nhật Bản càng trở nên rõ nét hơn sau kết quả bầu cử cuối tuần qua. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sanae Takaichi đã giành chiến thắng áp đảo, giành được đa số tuyệt đối tại Hạ viện với dự báo từ 274-328 ghế theo các exit poll từ NHK và Kyodo News.

Chiến thắng này, được Reuters, Bloomberg và Financial Times đồng loạt đưa tin, mang lại uỷ nhiệm mạnh mẽ cho bà Takaichi tiếp tục chính sách “run it hot” – tức là duy trì tăng trưởng nóng thông qua chi tiêu tài khóa mở rộng và chấp nhận lạm phát ở mức cao hơn. Trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn đang chần chừ trong việc thắt chặt mạnh mẽ, sự kết hợp giữa chính sách tài khóa lỏng và chính sách tiền tệ thiên hướng nới lỏng đang tạo ra môi trường lý tưởng cho đồng yên tiếp tục suy yếu.

Tình hình chính trị Nhật Bản đang là chất xúc tác chính cho những biến động tiền tệ. Chiến thắng này được cho là sẽ cho phép bà Takaichi “chạy nóng” nền kinh tế thông qua các gói chi tiêu gia tăng và khả năng cắt giảm thuế. Tuy nhiên, sự không chắc chắn về cách chính phủ sẽ tài trợ cho các kế hoạch đầy tham vọng này và bù đắp những khoản thất thu thuế tiềm năng đang đè nặng lên tâm lý thị trường.

Phân tích kỹ thuật USD/JPY: Hành trình tiến đến các mốc lịch sử

Áp lực lên đồng Yên là rõ ràng. Tỷ giá USD/JPY cuối tuần trước đã giao dịch ngay dưới mức 158, và các dự báo từ MUFG Research, Economies.com cùng nhiều tổ chức khác đều cho thấy xu hướng tăng vẫn chiếm ưu thế. Đồng tiền này đã mất hơn 1% trong tuần và giao dịch quanh mức 156.8 Yên/USD vào thứ Sáu, trong bối cảnh nhà đầu tư chuẩn bị cho bầu cử.

Các nhà phân tích nhận định rằng mối đe dọa can thiệp ngoại hối từ chính phủ Nhật Bản khó có thể xuất hiện mạnh mẽ trước ngưỡng 160, bởi chính sách hiện tại dường như đang cố ý duy trì đồng yên yếu để hỗ trợ xuất khẩu và tăng trưởng. Biểu đồ kỹ thuật hàng tuần của USD/JPY cho thấy sau mức 160, kháng cự tiếp theo nằm quanh 164, và nếu phá vỡ, không loại trừ khả năng hướng tới các mức cao hơn nữa.

Ở thời điểm hiện tại, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tỏ ra chần chừ trong khi chính phủ theo đuổi chính sách tài khóa rất lỏng lẻo, khiến cho việc USD/JPY tăng điểm hơn nữa là hoàn toàn có lý. Mối đe dọa can thiệp của chính phủ Nhật dường như không phù hợp với bối cảnh hiện tại, mặc dù rõ ràng họ đang lo ngại về việc đồng Yên chạm mốc 160.

Về mặt kỹ thuật, một biểu đồ tuần cho thấy sau khi vượt qua mức kháng cự tâm lý quan trọng 160, mức kháng cự tiếp theo sẽ nằm quanh vùng 164. Điều đáng nói là các nhà phân tích kỹ thuật cảnh báo rằng nếu vượt qua được vùng này, mục tiêu tiếp theo có thể hướng đến vùng 220, một con số nghe có vẻ điên rồ nhưng không phải không có tiền lệ trong lịch sử biến động của cặp tiền này.

Sự phân kỳ lợi suất: Mâu thuẫn cơ bản chưa có lời giải

Động lực cơ bản đằng sau xu hướng này là sự phân kỳ ngày càng lớn giữa đồng Yên và chênh lệch lợi suất. Dù nghe có vẻ cực đoan, nhưng chính sự phân kỳ ngày càng lớn giữa đồng yên và chênh lệch lãi suất thực tế đang đặt áp lực rất lớn lên xu hướng này.

Mặc dù lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm (JGB) đã vượt ngưỡng 2% – mức từng được coi là khó tưởng tượng chỉ một năm trước, phản ánh kỳ vọng chính sách BOJ sẽ dần bình thường hóa, nhưng nó vẫn thấp hơn đáng kể so với lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ cùng kỳ hạn.

Sự phân kỳ này đã kéo dài đủ xa để tạo ra sức căng đáng kể. Theo logic thông thường, chỉ có ba yếu tố có thể đảo ngược xu hướng hiện tại: đồng Yên mạnh lên, lợi suất Nhật giảm xuống, hoặc lợi suất Mỹ tăng lên. Hiện không có câu trả lời rõ ràng cho việc kịch bản nào sẽ xảy ra.

Các chiến lược gia từ ING Think và JPMorgan Chase đều cảnh báo rằng nếu không có sự thay đổi đột biến từ phía Fed (giảm lãi suất mạnh hơn dự kiến) hoặc BOJ (tăng lãi suất quyết liệt), xu hướng USD/JPY tăng vẫn sẽ chiếm ưu thế trong ngắn hạn. Tuy nhiên, với chính phủ mới dưới bà Takaichi ưu tiên tăng trưởng hơn là kiểm soát lạm phát nhanh chóng, khả năng BOJ tiếp tục “dragging its feet” vẫn rất cao.

Từ hoán đổi tiền tệ đến thị trường tài sản rủi ro

Sự thắt chặt thanh khoản và biến động tiền tệ không chỉ giới hạn ở thị trường trái phiếu và ngoại hối. Chúng đang tạo ra những gợn sóng trên các lớp tài sản khác. Một chỉ báo quan trọng là hoán đổi cơ sở ngoại tệ chéo kỳ hạn 5 năm (5-year cross-currency basis swap), phản ánh chi phí để hoán đổi đồng Yên lấy vốn bằng USD và là thước đo điều kiện thanh khoản USD.

Trong gần 4 năm qua, chỉ báo này đã duy trì mối tương quan chặt chẽ với chỉ số S&P 500, phản ánh điều kiện funding dollar đang ở trạng thái dễ chịu. Hiện tại, theo biểu đồ phân tích, điều kiện tài trợ bằng USD vẫn tương đối dễ dàng. Đây có thể là một phần lý do giải thích tại sao chúng ta chứng kiến các tài sản như Bitcoin và một số bộ phận của thị trường cổ phiếu bị bán tháo, trong khi chỉ số chung vẫn giữ được vững vàng.

Tuy nhiên, cảnh báo được đưa ra rằng nếu nhu cầu phòng ngừa rủi ro bằng USD thay đổi vì bất kỳ lý do gì, dòng chảy thanh khoản cũng sẽ thay đổi theo. Hiện tượng Bitcoin và một số cổ phiếu công nghệ bị bán mạnh trong khi chỉ số chính vẫn trụ vững chính là minh chứng rõ nét cho tác động này, theo các báo cáo từ Bloomberg và Seeking Alpha.

Điều này giải thích phần nào hiện tượng một số tài sản rủi ro cao như Bitcoin bị bán tháo mạnh trong khi chỉ số rộng như S&P 500 vẫn tương đối giữ vững. Hậu quả của việc các nhà kinh doanh chính phải hấp thụ lượng trái phiếu lớn khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về khả năng giảm đòn bẩy buộc phải diễn ra nếu thị trường chứng khoán tiếp tục biến động mạnh.

Kịch bản nào cho đồng Yên và thanh khoản toàn cầu?

Bối cảnh kinh tế vĩ mô toàn cầu hiện tại vẫn hỗ trợ cho sự mở rộng kinh tế. Tại Mỹ, chi tiêu của người tiêu dùng vẫn mạnh mẽ và dự kiến sẽ được hỗ trợ trong quý I năm 2026 bởi các khoản hoàn thuế lớn hơn. Đầu tư kinh doanh cũng được hỗ trợ bởi chi tiêu vốn cho điện tử, phù hợp với cam kết của các tập đoàn trong việc tăng trưởng các khoản đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

Về phía Nhật Bản, tất cả sẽ phụ thuộc vào kết quả bầu cử cuối tuần này và dữ liệu GDP quý IV sắp được công bố, dự kiến sẽ phục hồi sau một đợt suy giảm mạnh trong quý trước đó. Thị trường đang chờ đợi xem liệu chính phủ mới sẽ triển khai các biện pháp kích thích tài khóa như thế nào và BOJ sẽ phản ứng ra sao trước áp lực lên đồng Yên và lạm phát.

Một yếu tố bất định khác là đề cử Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed sau khi nhiệm kỳ của Chủ tịch Jerome Powell hết hạn vào tháng 5. Một số nhà phân tích xem đề cử này có phần thiên hướng diều hâu hơn, nhưng cũng có ý kiến cho rằng Warsh có thể ít bị ảnh hưởng bởi chính trị hơn. Dù thế nào, toán học của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) cho thấy dữ liệu kinh tế sẽ quyết định lãi suất, chứ không phải tổng thống.

Hiện tại, thị trường đang chiết khấu khoảng hai lần cắt giảm lãi suất, với dự báo hai lần cắt giảm 25 điểm cơ bản vào tháng 6 và tháng 9, và đó là tất cả cho các đợt cắt giảm trong năm. Trong bối cảnh này, việc Kho bạc Mỹ cân bằng giữa nhu cầu vay vốn khổng lồ và duy trì tính “đều đặn và có thể dự đoán được” của lịch phát hành là vô cùng quan trọng.

Đối với nhà giao dịch forex, đặc biệt là những người mới tham gia thị trường, đây là giai đoạn đòi hỏi sự thận trọng cao độ. Đồng yên yếu không chỉ là câu chuyện của riêng Nhật Bản mà còn bị chi phối mạnh mẽ bởi động lực thanh khoản toàn cầu từ Mỹ. Các mức kỹ thuật quan trọng như 158, 160 và 164 cần được theo dõi sát sao, cùng với đó là diễn biến của cross-currency basis swap và lợi suất JGB.

Kết luận

Sự kết hợp giữa các sự kiện thanh khoản tại Mỹ và động thái chính sách tại Nhật Bản đã tạo ra một tình huống thị trường phức tạp hiếm có. Đồng Yên đang ở ngã rẽ, với một bên là chính sách nội địa thúc đẩy nó suy yếu hơn nữa, và bên kia là ngưỡng can thiệp mà chính phủ Nhật lo ngại. Trong khi đó, hệ thống tài chính toàn cầu phải hấp thụ một lượng cung trái phiếu khổng lồ từ Kho bạc Mỹ.

Tóm lại, đồng yên Nhật đang thực sự đứng trước ngã ba đường lịch sử. Sự kết hợp giữa drain thanh khoản khổng lồ từ Mỹ và định hướng chính sách rõ ràng hơn sau bầu cử tại Nhật Bản đang tạo ra một môi trường đầy thách thức nhưng cũng không thiếu cơ hội cho những ai hiểu rõ bản chất của các dòng chảy tài chính.

Cách thức mà các dòng thanh khoản sẽ luân chuyển, và liệu có xảy ra sự cố bất ngờ nào khi các nhà kinh doanh chính đã chất đầy trái phiếu trên bảng cân đối kế toán của họ hay không, là những câu hỏi mà thị trường sẽ trả lời trong những tuần tới.

Đây là một bối cảnh mà các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao từng động thái, bởi sự thay đổi trong một mắt xích có thể kích hoạt những phản ứng dây chuyền trên toàn hệ thống. WikiFX sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến mới nhất để hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định phù hợp trong bối cảnh thị trường forex đang thay đổi nhanh chóng này.